تبليغاتX
کلمات

زمان میلادی

زمان هجری

سلسله

پادشاه

رویدادها

پایتخت

حدود ٧٢٠ تا ٥٥٠ پیش از میلاد

 

مادها

دیا اکو

دیااکو هفت قبیله آریایی را در شهر هگمتانه متحد میکند.

هگمتانه

فره ورتیش

 

هوخشتره

 

آژی دهاگ

 

٦٧٥ تا ٣٣٠ قبل از میلاد

 

هخامنشیان

کورش

از بین بردن مادها - فتح بابل و دادن اجازه برای ساخت معبد به یهودیان - فتح لیدی � استقرار حکومت بزرگ پارسی � انتشار منشور حقوق بشر

شوش، هگمتانه، سارد، تخت جمشید

کمبوجیه

کمبوجیه پسر کورش به سلطنت می رسد، فتح مصر

گئومات

در نبود کمبوجیه، گئومات مغ خود را به جای بردیا برادر کمبوجیه معرفی می کند و به حکومت می رسد و کمبوجیه نیز دور از وطن می میرد. گئومات مردم را مجبور به پذیرفتن دین خودش می کند.

داریوش

فتنه گئومات توسط داریوش و متحدان خاموش می شود، شورش های مختلف در کشور فرو نشانده می شوند، ایرانیان در ماراتن از یونانیان شکست می خورند، داریوش دستور شروع به ساخت تخت جمشید را می دهد، ایران در زمان داریوش قدرتمند می شود و سیستم هایی مثل مثل تقسیم کشور به چند استان متفاوت و پست (چاپار) برای اولین بار به کار می افتند.

خشایارشاه

ایران به یونان حمله می کند و یونانیان برای به دست آوردن فرصت بیشتر برای ساخت یک نیروی دریایی بزرگ، سپاهی را به تنگه ترموفیل می فرستند تا سپاه بزرگ خشایارشاه را معطل کند. سپاه خشایار شاه پس از صرف وقت برای شکست دادن آن سپاه در کنار جزیره سالامیس به جنگ یونانیان می رود اما در جنگ دریایی سالامیس شکست سختی از یونانیان میخورد.

اردشیر درازدست، خشایارشاه دوم، سغدیان، داریوش دوم، اردشیر دوم، اردشیر سوم، ارشک

هخامنشیان به تدریج ضعیف می شوند

داریوش سوم

علی رغم مقاومت هایی مانند مقاومت آریوبرزن در نقاط مختلف کشور، سرانجام اسکندر مقدونی به کمک یونانی ها و مقدونی ها ایران را فتح می کند و تخت جمشید را آتش می زند، پایان کار هخامنشیان

٣٣٤ تا ١٢٦ قبل از میلاد

 

سلوکیان

سلوکوس اول، دوم و...، آنتیوخوس اول، دوم و... و...

سلوکیان، یونانیان جانشین اسکندر بودند که مردم ایران را وادار به قبول فرهنگ یونانی و استفاده از زبان یونانی می کردند.

سلوکیه

٢٤٨ قبل از میلاد تا ٢٢٦ میلادی

 

اشکانیان

اشک اول

پارت ها به رهبری اشک اول حکومت کوچکی را در مقابل سلوکیان یونانی تشکیل می دهند . 

نیسا، صد دروازه

اشک دوم، سوم و...

بالاخره به همت اشکهای بعدی سلوکیان به طور کامل از ایران پاک می شوند - در این دوران جنگ هایی میان ایران و روم صورت می گیرد که اکثرا به سود ایران به پایان می رسند. در یکی از معروف ترین این جنگ ها کراسوس سردار رومی که برای فتح کل ایران به راه افتاده بود، شکست سختی از سورنا سردار ایرانی می خورد. مرزهای ایران در زمان اشک نهم به بیشترین حدود خود در طول تاریخ اشکانی رسیدند. سواران پارتی در تیراندازی مشهور بودند و می توانستند بر روی اسب، به هر جهتی تیراندازی کنند.

 

 

 

 

اردشیر بابکان

اردشیر از نوادگان ساسان بر پایه ی تعالیم زردشتی در ایران شورش می کند و آخرین اشک را از پا در می آورد و سلسله ساسانی را تشکیل می دهد. ساسانیان خود را جانشینان هخامنشیان معرفی می کردند.

 

 

 

 

شاپور اول

شاپور اول، در مقابل والریانوس امپراتور روم به پیروزی بزرگی می رسد. والریان اسیر می شود و شاپور برای تحقیر او، از او به عنوان چهارپایه ای برای سوار شدن بر اسبش استفاده می کند.

 

 

 

 

هرمز اول، بهرام اول، بهرام دوم، بهرام سوم، نرسی، هرمز دوم

 

 

 

 

 

شاپور دوم (ذوالاکتاف)

در حمله ای سخت اعراب را شکست می دهد و به روایتی کتف آنان را سوراخ می کند.

 

٢٢٦ تا ٦٤٢ میلادی

 

ساسانیان

اردشیر دوم، شاپور سوم، بهرام چهارم، یزدگرد، بهرام پنجم (بهرام گور)، یزدگرد دوم، هرمز سوم، پیروز، بلاش

انقراض روم غربی بر اثر حمله قبایل وحشی

تیسفون

 

 

 

قباد اول      (دوره اول)

در زمان قباد آیین مزدک گسترش زیادی پیدا می کند. تا جایی که خود قباد نیز به آیین مزدکی در می آید و مزدکی را آیین کشور اعلام می کند. آیین مزدکی توسط مزدک پسر بامداد گسترش پیدا می کند. تعالیم مزدکی آیین ها و دستورات مشکلی داشته اند و شبیه به تعالیم کمونیستی بوده اند.

 

زاماسب

برای مدتی سلطنت از دست قباد به زامسب منتقل می شود. گفته می شود که زاماسب مرد عادلی بوده است.

 

قباد اول      (دوره دوم)

در این دوران وقتی قباد دوباره به سلطنت رسید به خاطر ترس از قدرت موبدان علاقه چندانی به آیین مزدکی نشان نداد

 

خسرواول (انوشیروان)

پس از قباد، انوشیروان، معروف به انوشیروان دادگر که وزیر دانایش بوزرجمهر (بوذرجمهر) یا بزرگمهر نام داشت به سلطنت رسید. در زمان انوشیروان کتاب کلیله و دمنه از هند به ایران آورده و ترجمه شد. انوشیروان همچنین مزدکیان را قلع و قمع کرد و آنان را اعدام و یا زندانی کرد. پیامبر اسلام(ص) در این دوران متولد می شود.

 

هرمز چهارم

 

 

خسروپرویز

باربد موسیقیدان ایرانی در این دوره زندگی می کرد. هجرت پیامبر از مکه به مدینه در دوران خسروپرویز بود. خسروپرویز نامه پیامبر به او برای دعوت به اسلام را پاره کرد. در دوران خسرو بهرام ششم یا بهرام چوبین که یک ژنرال ارتش بود حکومت را از شاه گرفت و خسروپرویز به روم شرقی گریخت و امپراتور روم، به او کمک کرد و حکومت را از بهرام باز پس گرفت و به او داد. پس از این که شاه جدید روم شاه قبلی را کشت وبه حکومت رسید،خسروپرویز به خونخواهی از امپراتوری که به او کمک کرده بود، قسمتهایی از روم را اشغال کرد اما دوباره آنها را از دست داد.

 

 
 


 

 

 

 

 

قباد دوم، اردشیر سوم، شیرویه، ملکه پوراندخت، هرمز پنجم

 

 

 

 

 

یزدگرد سوم

یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی بود که در سن جوانی به حکومت رسید. زمانی که او به حکومت رسید، ایران در وضعیت آشفته ای قرار داشت. اعراب نیز پس از مدتی حمله به ایران را شروع کردند. بین یزدگرد و عمر در این دوران نامه هایی نیز رد و بدل شد و سرانجام سپاه ایران به فرماندهی رستم فرخزاد در محل قادسیه از سپاه اعراب مسلمان شکست خورد. به زودی تیسفون توسط اعراب فتح شد و ایرانیان به تدریج به اسلام گرویدند. یزدگرد که فراری شده بود به دست فردی ناشناس در نواحی مرو کشته شد.

 

 

قرن اول و دوم هجری قمری

امویان و عباسیان

خلفای اموی و عباسی

پس از خلافت عمر، عثمان و حضرت علی (ع)، امویان حکومت کرده و پس از چندی ضعیف شدند، عباسیان به کمک ابومسلم خراسانی (بهزادان) و ایرانیان همیار او (سیاه جامگان)، خلافت را به دست آوردند اما بعد ابومسلم را کشتند و حکومتی ظالم تر از امویان به وجود آوردند. بعدها قیام هایی از جمله قیام المقنع نیز علیه عباسیان صورت گرفت که سرکوب شد.

دمشق، بغداد

 

نیمه اول قرن سوم هجری

طاهریان

طاهر ذوالیمینین

طاهر از سرداران مامون بود که در خراسان حکومتی مستقل تشکیل داد. طاهر در چند جنگ خوارج را شکست داد. طاهر به تدریج سیستان و ماورا النهر را نیز تصرف کرد و آن مناطق را امن و آرام کرد. قیام سرخ جامگان به رهبری بابک خرمدین در آذربایجان علیه خلافت عباسی در همان زمان صورت گرفت. هنچنین مازیار نیز در این دوران در طبرستان قیام کرد که توسط طاهریان سرکوب شد.

نیشابور

امیران دیگر تا محمدبن طاهر

حکومت طاهریان در زمان محمد بن طاهر توسط یعقوب لیث صفاری سرکوب شد.

 

اواسط قرن سوم هجری

علویان

داعی کبیر

علویان از نسل امام حسن (ع) بودند و در طبرستان و دیلم  حکومت تشکیل دادند. علویان به دست سامانیان نابود می شوند

آمل

ناصر کبیر

 

نیمه دوم قرن سوم هجری

صفاریان

یعقوب لیث صفاری

انقراض طاهریان توسط یعقوب- سرکوب خوارج � جنگ یعقوب با خلیفه عباسی و شکست از او

زرنگ

عمرولیث

جنگ با امیر اسماعیل سامانی بر اثر توطئه خلیفه � اسارت عمرولیث توسط خلیفه و قتل او در زندان بغداد � پس از او صفاریان به طور ضعیفی حکومت کوچکی در اختیار داشتند.

 

قرن چهارم هجری

سامانیان

امیران سامانی

وزیرانی چون جیهانی و بلعمی � بزرگانی چون رودکی، ابوعلی سینا، ابوریحان بیرونی � قدرت گرفتن تدریجی سپهسالاران

بخارا

اسماعیل

امیران سامانی

 

قرن چهارم هجری

آل زیار

مرداویج

 

اصفهان

وشمگیر

حمله سامانیان به آل زیار � آل زیار به جز گرگان همه متصرفات خود را از دست می دهند.

آل بویه

علی، حسن، احمد

شکست دادن خلیفه عباسی و به زندان افکندن او

 

عضد الدوله

کمک به عمران و آبادانی کشور و ساخت و ساز و کمک به کشاورزان

سایر امیران آل بویه

تجزیه و ضعف حکومت آل بویه

 

اواسط قرن چهارم تا اواسط قرن پنجم هجری

غزنویان

آلپتکین

 

غزنین

سبکتکین

گسترش حکومت غزنوی � زندگی بابا طاهر عریان

سلطان محمود غزنوی

فتح سرزمین های بازماندگان صفاریان � تصرف قسمتی از قلمرو آل بویه � حمله محمود به هند � وزارت حسنک وزیر � زندگی ابوالقاسم فردوسی طوسی سراینده شاهنامه

سلطان مسعود

قتل حسنک وزیر � شکست از سلجوقیان در جنگ دندانقان

١٠٥٥ تا ١١٩٤ میلادی

اواسط قرن پنجم تا اواخر قرن ششم هجری

سلجوقیان

طغرل

پیروزی بر مسعود غزنوی در جنگ دندانقان - براندازی بقایای آل زیار - براندازی آل بویه - تایید توسط خلیفه بغداد � وزارت عمید الملک و ابوالقاسم جوینی � زندگی ناصرخسرو قبادیانی

نیشابور، اصفهان، بغداد

آلب ارسلان

پیروزی بر روم شرقی (بیزانس) در جنگ ملازگرد و اسیر کردن امپراتور روم � وزارت خواجه نظام الملک

ملکشاه

مرزهای سلجوقی از چین تا ترکیه امروزی پیش می رود - وزارت خواجه نظام الملک � تاسیس مدارس نظامیه � دوران قدرت حسن صباح سردسته اسماعیلیان آن زمان در غرب در قلعه الموت � تهیه تقویم جلالی توسط خیام و رسمی شدن تاریخ هجری شمسی در کشور در کنار تاریخ هجری قمری که بعدها دوباره تا زمان رضاخان فراموش شد

سلطان سنجر

سرکوب سرکشی های داخلی

شاهان دیگر سلجوقی

قدرت گرفتن اتابکان � تجزیه حکومت سلجوقیان � تهاجم قراختاییان، غزها و خوارزمشاهیان � زندگی شهاب الدین سهروردی، شیخ اشراق

١٠٩٤ تا ١٢٣١ میلادی

قرن ششم و اوایل قرن هفتم

خوارزمشاهیان

قطب الدین محمد

 

سمرقند، گرگانج

اتسز، ارسلان، سلطانشاه،

تکش

زندگی نظامی گنجوی (گنجه ای)

سلطان محمد

تصرف سرزمین قراختاییان و همسایه شدن با مغولان � غارت کاروان مغول در شهر مرزی اترار، مطالبه قاتلین از طرف چنگیز، مخالفت سلطان محمد به خواست ترکان خاتون مادرش � حمله مغولان به ایران، فرار سلطان محمد به جزیره آبسکون در دریای مازندران � زندگی عطار نیشابوری

جلال الدین

جنگ ها و تعقیب و گریز های طولانی جلال الدین با سپاهیان مغول و مقاومت در برابر چنگیز در شهرهای مختلف

١٢٥٩ تا ١٣٣٥ میلادی

نیمه اول قرن هفتم تا نیمه اول قرن هشتم

اشغال مغولان

چنگیز خان

حمله به نواحی مختلف ایران و قتل و کشتار فراوان و آتش زدن کتابخانه ها و... � چنگیز در پایان عمر متصرفاتش را به فرزندانش جوچی، تولوی، اکتای و جغتای می سپارد

تبریز، سلطانیه

ایلخانان

هلاکو

سرکوب اسماعیلیان، انقراض عباسیان، ساخت رصدخانه مراغه

اباقا، تکودار، ارغون، گیخاتو، بایدو

زندگی سعدی � زندگی مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی

غازان

مسلمان شدن غازان� وزارت خواجه رشید الدین فضل الله همدانی در دربار غازان

الجایتو (محمد خدابنده)

گرایش مغولان به تشیع � زندگی عبید زاکانی

ابوسعید

قتل خواجه رشید الدین فضل الله � سقوط ایلخانیان

 

اواسط قرن هشتم

دولت های محلی و هرج و مرج

حکام محلی

حکومت سربداران در این دوره بود که تعالیم اولیه آن به وسیله شیخ خلیفه گسترش یافت و پس از آن که او را به دار آویختند و گفتند او خود، خود را به دار آویخته، شیخ حسن جوری، شاگردش، راهش را ادامه داد. پس از آن، قیام مردم باشتین رخ داد و مردم به رهبری وجیه الدین مسعود و عبدالرزاق، شیخ حسن جوری را از زندان آزاد و حکومت سربداران را تشکیل دادند. سربداران بعدا به دست تیمور از بین رفتند.

 

 
 


 

 

 ١٣٨٤ تا ١٥٠٠ میلادی

اواخر قرن هشتم و قرن نهم هجری

تیموریان

تیمور لنگ

تیمور که خود را از بستگان چنگیز معرفی می کرد، در سه یورش سه ساله و پنج ساله و هفت ساله به ایران حمله کرد و ایران را تصرف کرد � زندگی حافظ شیرازی

هرات    (از زمان شاهرخ)

شاهرخ

بنای مسجد گوهرشاد به سفارش همسر شاهرخ، گوهرشاد آغا � زندگی بایسنقر فرزند شاهرخ

الغ بیک

ساخت رصدخانه سمرقند � زندگی عبدالرحمان جامی شاعر فارسی گوی � قیام مارتین لوتر و رنسانس و به وجود آمدن فرقه پروتستان در مسیحیت و آغاز قرون جدید � زندگی افرادی چون لئوناردو داوینچی، نیوتون و پاسکال در اروپا

سلطان حسین بایقرا

اضمحلال تیموریان

 ١٥٠١ تا ١٧٢٢ میلادی

٩٠٧ تا ١١٣٥ هجری قمری

صفویان

اسماعیل

سلطنت شاه اسماعیل صفوی از نوادگان شیخ صفی اردبیلی با پشتیبانی ترکان قزلباش در تبریز- اعلام شیعه به عنوان مذهب رسمی � پایتختی تبریز -  پیروزی بر آق قویونلو ها که خود قبلا قراقویونلو ها را نابود کرده بودند � پیروزی بر ازبکان � جنگ چالدران با عثمانی و شکست ایران در آن به خاطر نداشتن توپ � مرگ اسماعیل بر اثر بیماری حصبه� اوج قدرت اسپانیا در اروپا

تبریز، قزوین، اصفهان

تهماسب اول

 پیروزی بر ازبکان � جنگ با عثمانی و سرانجام انعقاد قرارداد صلح آماسیه � گسترش مذهب پروتستان در اروپا

اسماعیل دوم

هرج و مرج در حکومت � سلطنت اسماعیل دوم پسر طهماسب و محمد خدابنده برادر اسماعیل دوم � زندگی محتشم کاشانی � حکومت اکبر شاه گورکانی در هند

محمد خدابنده

شاه عباس

سفر برادران شرلی به ایران و تاسیس کارخانه های توپ سازی به کمک آنها � پیروزی بر ازبکان � انتقال پایتخت ایران از قزوین به اصفهان - جنگهای بیست و سه ساله ایران و عثمانی و پیروزی ایران� رهایی بحرین و هرمز و گمبرون(بندرعباس) از دست پرتغال� ساخت عالی قاپو و سی و سه پل و...- زندگی میرعماد، کمال الدین بهزاد، رضا عباسی، شیخ بهایی، میرداماد، ملاصدرا، علامه مجلسی �تاسیس کمپانی هند شرقی

شاه صفی، شاه عباس دوم، شاه سلیمان

کشفیات علمی گالیله � حکومت لوئی چهاردم و اوج اقتدار فرانسه � کشف قانون جاذبه توسط نیوتون در انگلستان � جنگ داخلی انگلستان و پیروزی الیور کرامول و تاسیس جمهوری که تنها تا زمان مرگ او پایدار بود � حکومت پتر کبیر در روسیه � آغاز به ساخت بنای تاج محل در هند به دستور شاه جهان

شاه سلطان حسین

شورش افغانها در هرات � حمله محمود افغان به ایران � شکست سپاه صفوی از افغانها � محاصره اصفهان و قحطی شدید در اصفهان � تسلیم تاج سلطنت به محمود توسط شاه سلطان حسین و غارت اصفهان- صفویان سالها بعد تنها اسما حکومت می کردند یا نایب السلطنه بودند. شاههای بعدی صفوی، شاه تهماسب دوم، شاه عباس سوم، میر سید محمد و شاه اسماعیل سوم هستند

١٧٢٢ تا

١٧٢٩ میلادی

١١٣٥ تا ١١٤٢ هجری

افغان ها

محمود افغان

غارت کشور � تصرف قسمت های شمالی ایران توسط روس ها

اصفهان

اشرف افغان

قتل محمود توسط اشرف پسرعمویش- شکست اشرف از نادر و کشته شدن در راه فرار در بلوچستان

 ١٧٣٦ تا ١٧٥٠ میلادی

١١٤٨ تا ١١٦١ هجری قمری

افشاریان

نادر شاه افشار و جانشینانش

قدرت گرفتن نادر به عنوان سردار سپاه تهماسب دوم صفوی-بیرون راندن افغان ها- عزل حکومت از تهماسب دوم و دادن آن به پسرش شاه عباس سوم به بهانه جنگ خودسرانه تهماسب با عثمانی و شکست در آن- نیابت سلطنت نادر و شکست عثمانی � خروج روسها از ایران �سلطنت نادر در شورای دشت مغان- فتح قندهار و خوارزم و بخارا �جنگ کرنال با محمد شاه گورکانی هند به بهانه تحویل ندادن افغانیان فراری و گرفتن کوه نور و دریای نور از هندیان - قتل نادر توسط سپاهیانش به خاطر تندخوییش -

حکومت کوتاه علیقلی خان عادلشاه، ابراهیم خان و شاهرخ که در دوران قدرت نابینا نیز شد در مشهد

مشهد

 ١٧٥٠  تا ١٧٩٥ میلادی

١١٧١ تا ١٢٠٩ هجری قمری

زندیه

کریم خان زند

غلبه کریم خان از سران سپاه نادر بر مدعیان دیگر مانند آزاد خان افغان در جنگ خشت و محمدحسن خان قاجار � به اسارت بردن آقا محمد خان � قدرت کریم خان تحت نام وکیل الرعایا و دادن نام پادشاه به اسماعیل سوم � جنگ با عثمانی و فتح بصره� سرکوب میر مهنا که در منطقه خارک با اخراج هلندی ها به قدرت رسیده بود - اختراع ماشین بخار و انقلاب صنعتی در انگلستان و اروپا� استقلال آمریکا - ادامه حکومت کوچک شاهرخ در مشهد

شیراز

لطفعلی خان زند

 انقلاب کبیر فرانسه علیه لوئی شانزدهم - حکومت کوتاه لطفعلی  پس از ادعای سلطنت توسط عموهایش، صادق خان و زکی خان

١٧٩٥ تا ١٧٩٧

١١٧٤ تا ١١٧٦

قاجاریه

آقا محمد خان

فرار آفا محمد خان که پس از شکست پدرش محمدحسن خان از کریم خان در قلعه کریم خان زندانی شده بود� پیوستن به قومش در استرآباد (گرگان) و غلبه بر برادرانش � غلبه بر لطفعلی خان به خاطر خیانت حاج ابراهیم خان کلانتر به لطفعلی � تعقیب لطفعلی در کرمان و بم و محاصره این دو شهر و قتل عام فجیع مردم کرمان و سرانجام قتل لطفعلی � جنگ با حاکم گرجستان و قتل عام در تفلیس � کشته شدن به دست دو تن از خدمتکارانش که قرار بود فردا کشته شوند در راه دومین سفرش به تفلیس

 

١٧٩٧ تا ١٨٣٤

١١٧٦ تا ١٢١٣

فتحعلی شاه

رفتن فتحعلی برادرزاده آقامحمدخان از شیراز به تهران و سلطنتش به کمک حاج ابراهیم خان کلانتر � غلبه بر علی قلی خان عمویش و سایر مخالفان � در آب جوش انداختن و قتل حاج ابراهیم خان کلانتر � سفارت سر جان ملکم انگلیسی در ایران � قرارداد دوستی ایران با انگلیس � عمل نکردن انگلیس به قول هایش پس از حمله روسیه � کمک جستن ایران از ناپلئون بناپارت در فرانسه - قرارداد فین کن اشتاین با فرانسه که طبق آن فرانسه بتواند از راه ایران به هند نیرو بفرستد و ایران از فرانسه اسلحه و کمک در برابر روسیه دریافت کند و فرستادن ژنرال گاردان به ایران در همین راستا  - عمل نکردن فرانسه به عهدش به خاطر بستن عهدنامه دوستی تیلسیت با روسیه و بازگشت ژنرال گاردان در میان جنگ ایران و روسیه � دوستی دوباره ایران و انگلیس با فرستادن سر هارفوردجونز به ایران و بسته شدن عهدنامه مجمل که به موجب یک بند آن انگلستان در مقابل حمله کشورهای اروپایی به ایران، ایران را پشتیبانی می کند- آمدن سر گور اوزلی همراه میرزا بوالحسن خان ایلچی که نماینده ایران در انگلستان بود به ایران و عدم همکاری انگلیس و معطل کردن ایرانی ها تا زمان پایان جنگ اول ایران و روسیه و سپس امضای قرارداد جدیدی به نام عهدنامه ی مفصل با انگلیس که طبق آن ایران در حفظ هند و انگلیس در تسلیحات یکدیگر را یاری کنند � عمل نکردن انگلیس به عهدنامه به خاطر دوستی با روسیه -  حمله روسیه به ایران در راستای عمل به وصیت پطر کبیر برای رسیدن به آبهای گرم � شکست سخت سپاه ایران به سرکردگی عباس میرزا در اصلاندوز و  نبردهای دیگر و فتح تبریز توسط روسها و قرارداد گلستان و ا زدست دادن گرجستان و گنجه و شیروان و باکو و... � جنگ دوم ایران و روس به تحریک روسیه از یک سو و فتوای علما از سوی دیگر و علی رغم مخالفت قائم مقام، وزیر شاه با جنگ � شکست سپاه ایران به فرماندهی عباس میرزای ولیعهد در اثر کمی قوا و نبود امکانات و دسیسه های انگلیسی ها و شکست در جنگ مهم اصلاندوز علی رغم پیروزی های اولیه و امضای قرارداد ترکمانچای و از دست دادن ارمنستان و آذربایجان و ...  � قرارداد آخال با دولت روسیه که به موجب آن قسمت هایی از شمال خراسان و ترکمنستان به روسیه واگذار می شد -ماجرای زورگویی گریبادوف روسی در ایران و ریختن مردم به خیمه اش و قتل او � اعتراض روسها به قتل گریبادف و عذرخواهی هیئت ایرانی به ریاست خسرومیرزا - مرگ عباس میرزا، ولیعهد فتحعلی شاه قبل از رسیدن به پادشاهی

تهران

 
 


 

 

١٨٣٤ تا ١٨٤٨

١٢١٣ تا ١٢٢٦

 

محمد شاه

سلطنت محمد شاه فرزند عباس میرزا به کمک میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی و سرکوب و کور کردن علی شاه عمویش که در تهران مدعی سلطنت بود - قتل  قائم مقام، صدر اعظم،  توسط محمد شاه علی رغم سوگندی که در حرم امام رضا برای عباس میرزا پدرش خورده بود � صدر اعظمی میرزا آغاسی ( آقاسی ) - امضای قرارداد ارزنه الروم با عثمانی و تعیین مرزهای دو کشور پس از تلاش های سه ساله میرزا تقی خان امیرکبیر به عنوان نماینده ایران� کور کردن خسرو میرزا برادر شاه - طغیان کامران میرزا والی هرات � محاصره هرات توسط محمدشاه و ترک محاصره تحت فشار انگلیسی ها

 

١٨٤٨ تا ١٨٩٦

١٢٢٦ تا ١٢٧٥

ناصرالدین شاه

سلطنت ناصرالدین شاه فرزند محمدشاه � صدارت اعظمی میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر)، فرزند آبدارچی قائم مقام � وقوع فتنه سید علی محمد باب و سرانجام تیرباران او به دستور امیرکبیر � ظهور میرزا حسینعلی نوری ملقب به بهاء در ادامه فتنه بابیه و به وجود آمدن مذهب دروغین بهاییت - تاسیس مدرسه دارالفنون توسط امیرکبیر � انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه توسط امیرکبیر که بعدها به دولت علییه تغییر نام یافت � اصلاحات اقتصادی و سیاسی امیرکبیر � خلع صدارت امیرکبیر به تحریک مادر شاه جهان خانم مهد علیا (در واقع مهد علیای دوم، چون مهد علیای اول ماه رخسار خانم مادر فتحعلی شاه بود)، میرزا آقاخان نوری و انگلیسی ها � گرفتن حکم قتل امیرکبیر از ناصرالدین شاه در حال مستی و قتل امیر کبیر با زدن رگ او پس از دو سال صدارت اعظمی در حمام فین کاشان � صدارت میرزا آقاخان نوری� ظهور سید جمال الدین اسدآبادی و تعالیم ضد استعماری او در هند، ایران، مصر و غیره و سرانجام تبعیدش به عثمانی - تصرف هرات توسط ایران و اشغال خارک و بوشهر و خرمشهر توسط انگلیسی ها در اعتراص به این کار به خاطر منافعشان در هند � امضای قرارداد پاریس میان ایران و انگلستان که افغانستان را مستقل می شناخت � جدایی منطقه ترکمنستان از ایران � جدایی قسمت پاکستان از ایران � جنگ داخلی آمریکا میان ایالات شمالی و جنوبی بر سر الغای بردگی که سرانجام به پیروزی شمالی ها و الغای برده داری انجامید - اعطای امتیاز رویتر که به موجب آن راه آهن و معادن و جنگل ها و گمرک ایران و چند چیز دیگر به انحصار رویتر یهودی انگلیسی در می آمد و لغو قرارداد بر اثر مخالفت های روحانیون و مردم � قرارداد توتون و تنباکو میان ایران و تالبوت انگلیسی که تنباکوی ایران را برای تالبوت منحصر می کرد و در مقابل پانزده هزار لیر انگلیس و یک چهارم سود سالانه از سوی تالبوت به ایران داده می شد، مخالفت مردم و میرزا حسن شیرازی و میرزا حسن آشتیانی و  فتوای تحریم توتون و تنباکو توسط میرزای شیرازی و اطاعت مردم و سرانجام لغو قرارداد � قتل ناصرالدین شاه توسط میرزا رضای کرمانی شاگرد سید جمال الدین اسدآبادی

١٨٩٦ تا ١٩٠٦

١٢٧٥ تا ١٢٨٥

مظفرالدین شاه

سلطنت مظفرالدین شاه بیمار پس از مدتی طولانی ولایت عهدی � مسموم شدن سید جمال الدین اسدآبادی در استانبول عثمانی و شهادت او � انعقاد قرارداد نفت دارسی که نفت آینده ایران را برای شصت سال به دارسی انگلیسی می داد - به چوب بستن عده ای از بازرگانان به خاطر گرانی قند � اعتراض مردم و تحصن در حرم شاه عبدالعظیم معروف به مهاجرت صغری و طلب ساخت عدالتخانه و عزل عین الدوله و مسیو نوز بلژیکی و اجرای احکام اسلام� تسلیم دولت و پایان تحصن � قیام دوباره مردم و قتل طلبه ای به نام سید عبدالحمید و مهاجرت عده ای از روحانیون به قم معروف به مهاجرت کبری � فشار مردم و سرانجام صدور فرمان مشروطیت در ١٤ مرداد  ه.ش١٢٨٥ مصادف با ١٤ جمادی الثانی ١٣٢٤ ه.ق و عزل عین الدوله� صدراعظمی نصرالله خان مشیرالدوله به جای صدر اعظم قبلی �مرگ مظفرالدین شاه ده روز پس از امضای قانون اساسی

١٩٠٦ تا ١٩٠٩

١٢٨٥ تا ١٢٨٧

 

محمدعلی شاه

تدوین متمم قانون اساسی و بند نظارت پنج مجتهد بر مصوبات مجلس که پیشنهاد شیخ فضل الله نوری بود�  چاپ  صور اسرافیل توسط میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و چاپ مقالات علامه دهخدا در آن -امتناع شاه از امضای متمم و سرانجام امضای آن پس از اعتراضات فراوان � سوء قصد نافرجام به جان شاه - به توپ بستن مجلس توسط لیاخوف و انحلال مجلس و تبعید آیت الله طباطبایی و بهبهانی و غارت مشروطه خواهان و قتل میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و ملک المتکلمین در باغشاه و تبعید دهخدا و آغاز استبداد صغیر � قیام ستارخان و باقرخان در تبریز� محاصره تبریز توسط سپاه عین الدوله و ترک محاصره پس از چند ماه � فتح تهران و شورای بهارستان و جایگزینی احمدشاه به جای پدرش � تبعید محمدعلی شاه به روسیه با مقرری  سالی صدهزار تومان (این مقرری پس از آن که مدتی بعد محمدعلی شاه با کمک ترکمن ها برای پس گرفتن سلطنت به ایران بازگشت و شکست خورد قطع شد) � به نفت رسیدن نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان در ٥ خرداد ١٢٨٧

 

١٩٠٩ تا ١٩٢٥

١٢٨٧ تا ١٣٠٤

احمد شاه

انتخاب احمدشاه برای سلطنت و اعدام شیخ فضل الله در دادگاه محاکمه مخالفان مشروطه  - امضای قرارداد ١٩٠٧ که طبق آن شمال ایران به روسیه و جنوب به انگلیس داده می شد و مرکز بی طرف می ماند -  نیابت سلطنت عضدالملک به سبب کمی سن احمدشاه � دعوت مورگان شوستر آمریکایی و یالمارسن سوئدی به ایران � نیابت سلطنت ناصرالملک � تعطیل و انحلال مجلس توسط ناصرالملک و اخراج مورگان شوستر � تجاوز روسیه و انگلیس به ایران و به گلوله بستن حرم امام رضا (ع) توسط روس ها و مقاومت های مردم در جنوب در مقابل انگلیسی ها از جمله مقاومت رئیسعلی دلواری در ناحیه تنگستان و دشتستان� سلطنت احمدشاه و ولایت عهدی محمد حسن میرزا� وقوع جنگ جهانی اول (١٩١٤ تا ١٩١٨) به بهانه قتل ولیعهد اتریش در بوسنی میان آلمان، اتریش مجارستان، ایتالیا به عنوان دول محور یا متحدین و انگلیس، فرانسه و روسیه به عنوان متفقین، یک سال پس از شروع جنگ ایتالیا به متفقین پیوست و عثمانی به متحدین پیوست، کشورهایی مانند رومانی و صربستان و یونان نیز با متفقین و بلغارستان نیز با متحدین بودند � اشغال ایران توسط انگلستان در جنوب و روسیه در شمال� وقوع انقلاب روسیه علیه تزار ها و خروج نیروهای روس از ایران � سلطه کامل انگلیس بر ایران - پیروزی پایانی متفقین و اجلاسی بین سران متفقین در ورسای برای تقسیم غنایم و تعیین آینده ی جهان � شکست مبارزه وثوق الدوله برای قرارداد ١٩١٩ که مبنی بر تحت الحمایه انگلستان شدن ایران بود و نخست وزیری مشیرالدوله پیرنیا � پایان جنبش دموکرات آذربایجان با قتل شیخ محمد خیابانی در تبریز - کودتای سید ضیاءالدین طباطبایی و رضاخان در ایران در سوم اسفند ( سه حوت ) ١٢٩٩ � نخست وزیری سیدضیاء و کابینه سیاه و فرماندهی کل قوای رضا خان میرپنج و وزارت جنگ او � حمایت عارف قزوینی و عشقی از سیدضیاء � ترک ایران توسط ژنرال آیرونساید انگلیسی � برکناری سید ضیاء توسط احمد شاه و به کمک رضاخان و دستور احمد شاه به تبعید سیدضیا به خارج از کشور - به دار آویخته شدن دکتر حشمت و تنهایی میرزا کوچک خان و تشکیل جمهوری سرخ گیلان تحت حمایت روسیه کمونیستی - پایان شورش ژاندارمری خراسان به رهبری کلنل محمد تقی خان پسیان در زمان دولت قوام السلطنه - نخست وزیری سردار سپه (رضاخان)- پایان قیام میرزا کوچک خان و بریدن سر او پس از مدتی تعقیب و گریز نیروهای دولتی و میرزا و یکی دو تن از یارانش � قتل اشتباهی واعظ قزوینی به جای ملک الشعرای بهار از طرف عوامل رضاخان سردارسپه� قتل میرزاده عشقی توسط رضاخان � نقشه رضاخان برای برقراری جمهوری و مخالفت مدرس و علما � سیلی بهرامی در جلسه علنی مجلس به مدرس- اعتراضات وسیع مردم و پایان داستان جمهوریت

 
 


 

 

زمان میلادی

زمان هجری

سلسله

شاه

نخست وزیر

رویدادها

١٩٢٥ تا ١٩٤١

٢٥ آذر ١٣٠٤ تا ٢٥ شهریور ١٣٢٠

پهلوی

رضا شاه

محمدعلی فروغی            ( ذکاءالملک ) � ١٣٠٤ تا ١٣٠٥

تاجگذاری رضا خان میرپنج بر تخت طاووس پس از رای مجلس موسسان که در تکیه دولت تشکیل شده بود و انتخاب نام پهلوی برای رضاشاه

حسن مستوفی       (مستوفی الممالک) � ١٣٠٥ تا ١٣٠٦

 

 

مهدیقلی هدایت      ( مخبر السلطنه ) � ١٣٠٦ تا ١٣١٢

زندانی شدن تیمورتاش وزیر دربار و قدرت دوم کشور و قتل او در زندان به وسیله ی آمپول هوای پزشک احمدی

ذکاء الملک فروغی � ١٣١٢ تا ١٣١٤

تاسیس دانشگاه تهران- تغییر نام بین الممللی کشور از پرشیا (Persia ) به ایران- قتل سردار اسعد بختیاری � سفر رضاشاه به ترکیه

محمود جم          ( مدیرالملک ) � ١٣١٤ تا ١٣١٨

اجرای قانون کشف حجاب که به موجب آن زنان ملزم به نداشتن حجاب بودند، در راستای محدودیت های قبلی که داشتن لباس متحدالشکل و کلاه پهلوی را برای مردان اجباری می کرد و داشتن لباس روحانی را منوط به داشتن مجوز از وزارت معارف و معرفی نامه از دو مرجع معتبر می نمود � تعقیب و گریز مردم و آژان ها و سرانجام عملی شدن کشف حجاب � فرار آیرم رئیس نظمیه  که پس از آن که فهمید که به زودی کشته خواهد شد، به آلمان گریخت و پس از آن اگرچه رضاخان تلاش ها کرد تا او را با طمع و وعده به ایران برگرداند تا نابودش کند، آیرم فریب نخورد و در آلمان باقی ماند � قلع و قمع گروه کمونیستی معروف به پنجاه و سه تن و محکوم کردن پنجاه و یک تن از آنان � ازدواج ولیعهد محمدرضا با فوزیه خواهر ملک فاروق مصری � قتل فرخی یزدی در زندان با آمپول هوا � فرستادن علیم الدوله برای قتل نصرت الدوله به وسیله قهوه قجری و جان سالم به در بردن نصرت الدوله � حبس نصرت الدوله در یک اتاق گل گرفته تا مرگ او � آغاز جنگ جهانی دوم با حمله آلمان به لهستان 

احمد متین دفتری � ١٣١٨ تا ١٣١٩

تاسیس رادیو ملی � پایان کار تاسیس راه آهن شمال تا جنوب � آغاز نزدیکی روابط رضاخان با آلمان و نارضایتی انگلستان از این موضوع � سرانجام برکناری متین دفتری توسط رضاخان به سفارش انگلیسی ها و آمریکایی ها به خاطر همکاری با آلمان

منصور الملک � ١٣١٩ تا ١٣٢٠

فوت کمال الملک نقاش � فوت پروین اعتصامی � ضعف رضا خان به خاطر همراهی با آلمانی ها و از دست دادن پشتیبانی انگلیسی ها � حمله آلمان به شوروی  � اشغال ایران توسط متفقین و پایان سلطنت رضاخان � تبعید رضاخان به جزیره موریس و مدتی بعد ژوهانسبورگ

١٩٤١ تا ١٩٧٩

٢٥ شهریور ١٣٢٠ تا ٢٢ بهمن ١٣٥٧

 

محمد رضا شاه

ذکاء الملک فروغی - ١٣٢٠

وارد کار شدن فروغی به درخواست رضاخان برای به سلطنت رساندن محمدرضا فرزند رضاشاه

علی سهیلی � ١٣٢٠ تا ١٣٢١

 

احمد قوام         ( قوام السلطنه) - ١٣٢١

همکاری قوام با آمریکایی ها برای دور کردن انگلیس � بلوای نان در روز ١٧ آذر که به تحریک دربار صورت گرفت و با غارت شدن قصر قوام توسط مردم پایان یافت � برخورد تند قوام بعد از شلوغی نان و توقیف همه روزنامه های کشور

علی سهیلی � ١٣٢١ تا ١٣٢٣

 

محمد ساعد - ١٣٢٣

 

سهام السلطان بیات � ١٣٢٣ تا ١٣٢٤

 

حکیم الملک - ١٣٢٤

پایان جنگ جهانی دوم � تشکیل سازمان ملل متحد با پایان گرفتن جنگ توسط متفقین

صدرالاشراف - ١٣٢٤

تشکیل فرقه دموکرات آذربایجان توسط سید جعفر پیشه وری و ایجاد خودمختار آذربایجان با عقاید شدید پان ترکیسم و با حمایت ضمنی توده ای ها و شوروی � اتحاد بین خودمختار آذربایجان و جمهوری کردستان که به دست کومله کردستان ساخته شده بود

حکیم الملک - ١٣٢٤

 

قوام السلطنه � ١٣٢٤ تا ١٣٢٦

قدرت گرفتن آمریکا در ایران با روی کار آمدن قوام � همکاری نزدیک مظفر فیروز فرزند نصرت الدوله با قوام� تشکیل حزب دموکرات توسط قوام برای به دست گرفتن بیشتر قدرت � سفر قوام به روسیه � گفتگوهای جناب اشرف (قوام السلطنه) با استالین و سرانجام توافق روسیه برای خروج نیروهای ارتش سرخ از ایران � ضعف خودمختار آذربایجان پس از خروج نیروهای ارتش سرخ و حمله ارتش به نیروهای فرقه دموکرات آذربایجان و انحلال خودمختار آذربایجان� پایان قائله کردستان و اعدام سران آنان - انتخابات فرمایشی مجلس پانزدهم و رای آوردن حزب دموکرات و یاران قوام السلطنه � وقوع جنگ میان هند و پاکستان

حکیم الملک � ١٣٢٦ تا ١٣٢٧

ترور مهاتما گاندی رهبر ملی هند - وقوع جنگ میان اعراب و اسرائیل به دلیل مخالفت اعراب با به رسمیت شناخته شدن کشور اسرائیل

عبد الحسین هژیر - ١٣٢٧

سفر شاه به لندن و ژنو � بازگشت آیت ا... کاشانی از تبعید

محمد ساعد � ١٣٢٧ تا ١٣٢٩

ترور نافرجام شاه به دست ناصر فخر آرایی و کشته شدن ضارب به دست محافظین  تاسیس ی توسطملی شدن و اعدام یجاانداند� رای نیاوردن قرارداد نفتی پیشنهادی گس گلشاییان میان ایران و انگلیس در مجلس � تاسیس جبهه ملی ایران توسط مصدق و یارانش - تبعید آیت ا... کاشانی به لبنان � انتخابات پرتقلب دوره شانزدهم � ترور عبدالحسین هژیر توسط حسن امامی از فداییان اسلام � اعدام حسن امامی � سفر شاه به آمریکا � تصمیم به برگزاری دوباره انتخابات در تهران به خاطر اعتراضات مردم و مصدق � سقوط دولت ساعد با قتل هژیر � افتتاح مجلس سنا

 
 


 

 

 

 

 

 

منصورالملک - ١٣٢٩

برگزاری دوباره انتخابات تهران � رای اول تهران به دکتر مصدق � رای نیاوردن دوباره قرارداد گس گلشاییان در مجلس- بازگشت آیت ا... کاشانی از تبعید لبنان و استقبال مردم � آوردن جنازه رضاخان به ایران

سرلشکر حاجعلی رزم آرا - ١٣٢٩

نخست وزیری رزم آرا به اصرار آمریکا و انگلیس و علی رغم مخالفت شاه � مخالفت مصدق و کاشانی با رزم آرا � اعتصاب عمومی علیه رزم آرا و تهدید رزم آرا به قتل توسط یک طلبه جوان � ترور رزم آرا توسط خلیل طهماسبی از یاران نواب صفوی و عضو فداییان اسلام

حسین علاء � ١٣٢٩ تا ١٣٣٠

اعلامیه معروف نواب صفوی خطاب به علاء: هوالعزیز، زمامداری ملت مسلمان در خور صلاحیت تو و امثال تو نیست. فورا برکناری خود را اعلام کن � تصویب ملی کردن صنعت نفت در کمیسیون نفت به ریاست مصدق

دکتر محمد مصدق � ١٣٣٠ تا ١٣٣١

رای شاه به نخست وزیری مصدق از روی اجبار � فوت محمدتقی بهار معروف به ملک الشعرا � رای اعتماد مجلس به مصدق � رای مجلس به ملی شدن صنعت نفت � خلع ید انگلیسی ها در پالایشگاه های نفتی ایران � تحریم جهانی نفت ایران تحت فشار انگلیس � سفر مصدق به نیویورک و دفاع از ایران و از ملی شدن نفت و بر علیه انگلستان در مجمع عمومی سازمان ملل � مذاکره مصدق و ترومن رئیس جمهور آمریکا در واشنگتن � مذاکره مصدق و مک گی معاون وزیر امور خارجه آمریکا و توافق آنها برای کمک مالی آمریکا به ایران � دیدار مصدق از مصر در راه بازگشت از آمریکا و استقبال مردم مصر از او - انتخاب چرچیل به نخست وزیری در انگلستان � عزل مک گی از مقامش در وزارت خارجه آمریکا � برگزاری انتخابات مجلس هفدهم همراه با تقلب و درگیری � سفر مصدق به لاهه و دفاع او در مقابل اتهامی که انگلستان به خاطر ملی کردن صنعت نفت به دولت زده بود � بازگشت مصدق به ایران - درخواست مصدق از شاه برای گرفتن اختیار وزارت جنگ برای دفع آشوب و مخالفت شاه � استعفای مصدق

قوام السلطنه - ١٣٣١

اعلامیه تند قوام در رادیو برای تهدید مخالفان � موج اعتراضات مردم � اعلامیه آیت ا... کاشانی در روز ٣٠ تیر و ریختن مردم به خیابان ها و پایان دولت سه روزه قوام � رای دادگاه لاهه به نفع مصدق در روز ٣٠ تیر

دکتر محمد مصدق � ١٣٣١ تا ١٣٣٢

نخست وزیری دوباره مصدق این بار با قدرت بیشتر و در اختیار داشتن وزارت جنگ � مرگ استالین در روسیه� اختلاف مصدق و کاشانی به خاطر چند انتخاب مصدق در کابینه که این اختلاف تا پایان باقی ماند � نامه مصدق به چرچیل برای پس گرفتن پولهای بلوکه شده ایران در بانک های انگلیس و دریافت خسارت به خاطر توقف فروش نفت� اخراج کارکنان سفارت انگلیس در ایران پس از بی جواب ماندن نامه مصدق به چرچیل � انتخاب آیزنهاور به ریاست جمهوری در آمریکا � کودتای علیه دولت مصدق در روز ٩ اسفند که با رسیدن افشارطوس رئیس شهربانی و افرادش نافرجام ماند � ربوده شدن افشارطوس و قتل او - اختلافات مصدق با مجلس � استعفای حدود ١٠٠ تن از نمایندگان طرفدار دولت یا بی طرف مجلس � رفراندوم مصدق در سطح کشور برای انحلال مجلس هفدهم علی رغم نظر آیت ا... کاشانی و سرانجام انحلال مجلس به رای اکثریت مردم با وجود ایراد هایی که بر این رفراندوم بود � دو کودتای نافرجام ٢٣ و ٢٥ مرداد که هردو توسط حزب توده شناخته شده و لو رفتند �فرار شاه به شهر رم ایتالیا � کودتای ٢٨ مرداد توسط زاهدی و افرادی مانند شعبان جعفری و همراهانش �  غارت خانه نخست وزیر و پایان کار

 

 

 

 

سرلشکر فضل ا... زاهدی � ١٣٣٢ تا ١٣٣٣

بازگشت شاه از فرار � محاکمه دکتر مصدق در دادگاه نظامی و محکومیت او به سه سال زندان و بعد از آن تبعید به ملک خانوادگی خود در احمد آباد � سفر ریچارد نیکسون معاون ریاست جمهوری آمریکا به ایران � درگیری در دانشگاه تهران و کشته شدن سه تن از دانشجویان معترض: شریعت رضوی، بزرگ نیا و قندچی � اعدام دکتر فاطمی وزیر امور خارجه تندروی دکتر مصدق که در روزهای فرار شاه بیشترین سخنان را علیه شاه می زد � امضای قرارداد نفتی کنسرسیوم که دست خارجی ها را بیش از هر زمان دیگری برای غارت کردن نفت ایران باز می گذاشت � توافق شوروی با ایران برای دادن بدهی هایش به ایران

حسین علا � ١٣٣٤ تا ١٣٣٦

ظهور جمال عبدالناصر در مصر و محبوبیت فراوان او در میان اعراب � تشکیل پیمان دفاعی بغداد زیر نظر انگلستان متشکل از ایران، عراق، پاکستان و ترکیه که در مقابل تهدید منافع انگلستان در منطقه توسط جمال عبدالناصر انجام می شد � تاسیس مدرسه علوی در همین دوران � شرکت علا در مجلس ختم مصطفی کاشانی فرزند آیت ا... کاشانی در مسجد سپهسالار برای جذب او و شلیک گلوله مظفر ذوالقدر از اعضای فدائیان اسلام که به او نخورد و تلاش ذوالقدر برای قتل او با چاقو نیز بی ثمر ماند �  ملی شدن کانال سوئز در مصر به رهبری جمال عبدالناصر و حمله اسرائیل و انگلستان و فرانسه به مصر - دستگیری نواب صفوی و سایر اعظای فداییان اسلام � دستگیری آیت ا... کاشانی و محکومیت او به حبس انفرادی  - اعدام نواب صفوی و یارانش � پایان دوره زندان مصدق و انتقال او به احمدآباد

دکتر منوچهر اقبال � ١٣٣٦ تا ١٣٣٩

قدرت گرفتن سازمان امنیت و اطلاعات کشور (ساواک) به ریاست تیمور بختیار � خارج شدن عراق از پیمان نظامی بغداد پس از تبدیل رژیم سلطنتی این کشور به جمهوری و تغییر نام پیمان نظامی بغداد به پیمان سنتو و قرار گرفتن آمریکا در راس پیمان � دستگیری خسرو روزبه از آخرین کمونیست های فعال ایران در آن زمان � خرید اسلحه به مقدار زیاد از کشورهای خارجی توسط شاه � قرار گرفتن ایران در مقابل شوروی و مصر و به عنوان حافظ منافع آمریکا در منطقه �  ظهور پاتریس لومومبا در کنگو � مبارزه فیدل کاسترو و چه گوارا در کوبا - طلاق شاه از ثریا و ازدواج او با فرح دیبا � تلاش شاه برای "اصلاحات ارضی" که به سفارش آمریکا انجام می شد و چون آیت ا... بروجردی با آن مخالفت کرد، از مفاد آن به قدری کاسته شد و متنش به قدری تغییر کرد که به صورت قانونی بی اثر در آمد

جعفر شریف امامی � ١٣٣٩ تا ١٣٤٠

سفر ملکه الیزابت به ایران � فوت آیت ا... بروجردی و تشییع جنازه و سوگواری وسیع مردم برای او � نامه تسلیت شاه برای آیت ا... سید محسن حکیم در نجف که نشان دهنده تمایل شاه برای انتقال مرجعیت شیعه از قم به نجف و در کل به خارج از کشور بود � تشکیل نهضت آزادی توسط مهندس بازرگان و آیت ا... طالقانی و دکتر سحابی که در واقع انشعابی مذهبی از جبهه ملی بود

 
 


 

 

 

 

 

 

علی امینی � ١٣٤٠ تا ١٣٤١

نخست وزیری امینی به خواست آمریکایی ها و علی رغم مخالفت شاه � انحلال مجلس انتصابی بیستم� محاکمه و دستگیری بسیاری از عوامل دربار در حکومت و رسوایی های مالی دربار � میتینگ بزرگ جبهه ملی در جلالیه و سخنرانی سنجابی، شاپور بختیار، داریوش فوهر و حسیبی و در آخر یورش پلیس و درگیری � فوت آیت ا... کاشانی � فرار تیمور بختیار رئیس ساواک از کشور پس از آن که شاه تصمیم به برکناری او گرفت � سرانجام اجرای اصلاحات ارضی در ایران به شکلی که کندی رئیس جمهور آمریکا می خواست با وجود مخالفت ها

اسدا... علم � ١٣٤١ تا ١٣٤٢

وقوع زلزله سنگین در بوئین زهرا � تبلیغ لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی � تصمیم به برگزاری رفراندوم اصول ششگانه انقلاب شاه و ملت یا انقلاب سفید:اصلاحات ارضی، حق رای برای زنان، ملی کردن جنگلها، سهیم کردن کارگران در سود کارخانه ها و... � تحریم رفاندوم توسط حوزه علمیه قم� تحریم رفراندوم توسط نهضت آزادی و احزاب و اصناف مختلف � یورش پلیس به اجتماع مخالفان اصول ششگانه و ضرب و شتم آیت ا... خوانساری سخنران مراسم � سفر شاه به قم که با تدارکات نظامی شدید از ترس یورش مردم انجام شده بود. اما هنگام ورود شاه مردم به تدبیر امام خمینی و حوزه علمیه از خانه ها بیرون نیامدند � سخنرانی تند شاه در قم و حمله او به "ارتجاع سیاه" � برگزاری رفراندوم و تصویب اصول ششگانه � حمله مامورین ساواک به مدرسه فیضیه و درگیری شدید مامورین و طلاب در آنجا � حمله مامورین به مدرسه طالبیه تبریز � اعلامیه آیت ا... سید محسن حکیم در دعوت به علمای ایران برای مهاجرت به عراق � ابراز موافقت دربار با اعلامیه ی آیت ا... حکیم � مخالفت امام خمینی با مهاجرت و پخش اعلامیه ای با این مضمون که شاه اگر حسن نیت دارد، باید مسببین حادثه مدرسه فیضیه را دستگیر کند � وقوع چند مورد درگیری در محرم و سخنرانی معروف امام خمینی در روز عاشورا و نصیحت به شخص شاه � دستگیری چند تن از مخالفان و روحانیان � دستگیری امام خمینی در نیمه شب پانزدهم خرداد � تظاهرات شدید مردم در تهران و قم و سایر شهرها � اعلام حکومت نظامی - برخورد مسلحانه ماموران شاه و قتل عده زیادی از کفن پوشانی که خواستار آزادی امام خمینی بودند و از ورامین به سمت تهران حرکت کرده بودند در روز ١٥ خرداد ١٣٤٢ � دستگیری طیب حاج رضایی از دوستان شعبان جعفری و از دسته داران بزرگ جنوب شهر که به علت کمک به برگزاری تظاهرات ١٥ خرداد دستگیر شد و سرانجام در آبان ١٣٤٢ اعدام شد - ترور جان اف کندی رئیس جمهور آمریکا

حسنعلی منصور � ١٣٤٢ تا ١٣٤٣

بازگشت امام خمینی از خانه تحت نظر در تهران به قم � سخنرانی مشهور امام خمینی در قم  در روز چهارم آبان و اعلام خطر وی به مردم و ارتش و روحانیون و... و اعتراض به لایحه کاپیتولاسیون یا مصونیت قضایی آمریکاییان � دستگیری امام خمینی در روز ١٣ آبان و تبعید وی به خارج از کشور� ترور حسنعلی منصور توسط محمد بخارایی از اعضای جمعیت موتلفه اسلامی � پنهان داشتن خبر قتل او توسط شاه تا روز ششم بهمن که سالگرد انقلاب سفید بود

 

 

 

 

امیر عباس هویدا � ١٣٤٣ تا ١٣٥٦

ترور نافرجام شاه توسط رضا شمس آبادی � بازگشت دکتر علی شریعتی از پاریس و آغاز فعالیت های او در داخل کشور پس از یک دستگیری موقت در مرز ترکیه و ایران � فوت دکتر محمد مصدق � مرگ مرموز غلامرضا تختی کشتی گیر صاحب نام ایران - قدرت گرفتن تدریجی بهاییان و آزادی بیشتر آنها � دستگیری اعضای حزب ملل اسلامی که گروهی مسلح بودند و قصد ایجاد حکومت اسلامی داشتند � جدا شدن بحرین از ایران با موافقت شاه و در مقابل ضمیمه شدن دو تنب و ابوموسی به ایران که خود از قبل جزء خاک ایران محسوب می شدند �درگیری بین هند و پاکستان � جنگ شش روزه بین کشورهای عرب مصر و سوریه و اردن از یک سو و اسرائیل به پشتیبانی آمریکا از سوی دیگر که به شکست سنگین و پرتلفات نیروهای عرب انجامید - غرق شدن مشکوک صمد بهرنگی در رود ارس � فوت جلال آل احمد - برگزاری پرخرج جشن های دوهزار و پانصد سالگی رژیم شاهنشاهی در ایران � وقوع جنگ رمضان یا جنگ اکتبر ١٩٧٣ بین اعراب و اسرائیل که طی آن مصر قسمت هایی از صحرای سینا را باز پس گرفت و سپس انور سادات در جریان مصالحه خود با اسرائیل به وساطت جیمی کارتر رئیس جمهور آمریکا صحرای سینا را به طور کامل پس گرفت - به رسمیت شناخته شدن امارات متحده عربی �لشکرکشی های نیروهای ایرانی به ظفار در یمن و چند منطقه دیگر برای دفاع از حکومت های استبدادی تحت سلطه آمریکا � کودتای آمریکایی علیه سالوادور آلنده در شیلی و روی کار آمدن ژنرال پینوشه � مطلع شدن شاه از ابتلای او به بیماری سرطان لنف در اتریش - ادامه خریدهای نظامی سنگین شاه � قطع حمایت شاه از مصطفی بارزانی رهبر شورشیان کرد عراق و دوستی شاه با عراق � انحلال همه احزاب کشور و تشکیل حزب رستاخیز � دادگاه جنجالی خسرو گلسرخی و حاضر نشدن او به اظهار ندامت در تلویزیون و سرانجام اعدام او � دستگیری شریف واقفی و قتل او زیر شکنجه ساواک � گروگان گرفته شدن جمشید آموزگار و چند وزیر دیگر اوپک توسط چریکی به نام کارلوس که برای آزادی فلسطین می جنگید و سرانجام آزاد شدن آموزگار در الجزایر � تبدیل تاریخ ایران به تاریخ شاهنشاهی که بر اساس آن، مبدا تاریخ، سال به سلطنت رسیدن کورش بود به نحوی که دوهزار و پانصدمین سال آن مصادف با آغاز سلطنت شاه باشد � اعتراض علمای قم و رضایت ظاهری حکومت به این که هر دو تاریخ هجری شمسی و شاهنشاهی در کشور وجود داشته باشند � درگیری دانشجویان با ساواک و حمله شبانه ساواک به خوابگاه دانشجویان دانشگاه تهران و حمله به خانه افرادی که به مخالفت با حکومت مظنون بودند در روز ١٦ آذر سال ١٣٥٦ � مرگ ناگهانی و مشکوک دکتر علی شریعتی در لندن - ریاست جمهوری جیمی کارتر از حزب دموکرات در آمریکا به جای جرالد فورد و نرم تر شدن سیاست های شاه در اثر فشارهای دولت جدید آمریکا که سرانجام به عزل هویدا و نخست وزیری آموزگار انجامید � قطع پی در پی برق در کشور و کم شدن سهم برق صنایع � برکناری هویدا تحت فشار آمریکا به خاطر تظاهرات های پی در پی مردم

 
 


 

 

 

 

 

 

جمشید آموزگار- ١٣٥٦ تا ١٣٥٧

ماجرای جشن هنر شیراز و اعتراضات وسیع مردم� فوت ناگهانی سید مصطفی خمینی فرزند بزرگ امام خمینی و چاپ آگهی های تسلیت و برگزاری مجالس ترحیم در شهرهای مختلف � چاپ مقاله توهین آمیز روزنامه اطلاعات نسبت به امام خمینی � تظاهرات و درگیری های خونین روز ١٩ دی در قم و ٢٩ بهمن در تبریز که به مناسبت چهلمین روز درگذشت شهدای ١٩ دی بود �اعلام نوروز به عنوان عزای ملی از طرف مردم به پیروی از امام خمینی �شلوغی و تظاهرات در اصفهان و سپس در شهرهای دیگر و اعلام حکومت نظامی در اصفهان و چند شهر دیگر � آتش سوزی در سینما رکس آبادان و کشته شدن بیش از سیصد نفر � انداختن این حادثه به گردن گروه های مذهبی توسط حکومت و به گردن حکومت توسط مردم � سقوط دولت آموزگار

جعفر شریف امامی - ١٣٥٧

الغای تاریخ شاهنشاهی � دادن آزادی های سیاسی و بستن قمارخانه ها � دستگیری چند تن از سرمایه داران منسوب به دربار� ناپدید شدن مشکوک امام موسی صدر رهبر شیعیان لبنان در لیبی � راهپیمایی یک میلیونی در تهران در روز ١٣ شهریور، عید فطر � کشتار وسیع تظاهرکنندگان در میدان ژاله در روز ١٧ شهریور معروف به جمعه سیاه � زلزله ویرانگر در شهر طبس - پیام مخفیانه صدام برای شریف امامی که در آن گفته شده بود که اگر دولت ایران بخواهد صدام می تواند ترتیب کشته شدن امام خمینی در عراق را بدهد � ترک عراق توسط امام خمینی به مقصد پاریس و اسکان در نوفل لوشاتو � دادن مهلت یک هفته ای به دولت برای آزاد کردن مطبوعات توسط روزنامه نگاران و اعتصاب در پایان این مهلت � سرانجام عقب نشینی دولت و آزادی کامل مطبوعات � آزادی گسترده زندانیان سیاسی از جمله آیت ا... طالقانی � پیام شاه برای ملت مبنی بر این که  پیام انقلاب ملت ایران را شنیده است

 ارتشبد غلامرضا ازهاری - ١٣٥٧

آغاز جدی شعارهای یکپارچه مردم بر روی بام ها بر علیه رژیم � تاکید ازهاری بر این که صداها از نوار بوده است � تظاهرات گسترده در روزهای تاسوعا و عاشورا

شاپور بختیار �١٣٥٧

طرد شدن بختیار از جبهه ملی� فرار شاه از ایران در روز ٢٦ دی و شادی مردم در خیابان ها � رد و بدل شدن پیام های متعدد میان شورای انقلاب و بختیار برای استعفای بختیار یا تسلیم حکومت به امام خمینی توسط او و بی نتیجه ماندن آنها � به تعویق انداخته شدن پی در پی بازگشت امام خمینی به کشور � خارج شدن آمریکایی ها از ایران به دستور کارتر در روز ١١ بهمن � بالاخره اجاره هواپیمای دربست ایرفرانس به ایران توسط فردی به نام دستمالچی و بازگشت امام خمینی به کشور و استقبال بی نظیر مردم از او � حرکت از فرودگاه به بهشت زهرا و سخنرانی در آنجا� استقرار امام خمینی در مدرسه علوی � استعفای شهردار تهران � حکم تشکیل دولت موقت بازرگان توسط امام خمینی در روز ١٥ بهمن � بیعت همافران نیروی هوایی با امام در روز ١٩ بهمن � درگیری های شدید نظامی میان همافران نیروی هوایی و مردم با گارد شاهنشاهی و فرمانداری نظامی و هوانیروز در روز های ٢٠ و ٢١ بهمن و مسلح شدن مردم � اعلامیه بیطرفی ارتش در روز ٢٢ بهمن � فتح رادیو و تلویزیون � سرانجام پیروزی انقلاب و پایان کار سلطنت پهلوی در روز ٢٢ بهمن ١٣٥٧

تاریخ میلادی

تاریخ هجری

رهبر

رئیس جمهور

نخست وزیر

رویدادها

١٩٧٩

 بهمن ١٣٥٧ تا  آبان ١٣٥٨

امام خمینی

______

بازرگان

(دولت موقت)

تشکیل کمیته ی انقلاب � همه پرسی برای جمهوری اسلامی و رای ٩٨% مردم به جمهوری اسلامی در روز ١١ فروردین � تشکیل سپاه پاسداران - تشکیل کمیته ی امداد امام خمینی � برگزاری اولین نماز جمعه تهران به امامت آیت ا... طالقانی � شهادت استاد مرتضی مطهری � ریاست جمهوری صدام حسین در عراق پس از استعفای حسن البکر - همه پرسی برای قانون اساسی مصوب در مجلس خبرگان که بر پایه پیش نویس قانون اساسی بود که اندکی قبل نوشته شده بود و رای مردم به آن در ١٢ آذر سال ١٣٥٨ � فوت آیت ا... طالقانی �  درگیری در کردستان و جنگ سپاه با آنها و مقاومت دکتر چمران در پاوه و سرانجام شکست شورشیان� تسخیر سفارت آمریکا در ١٣ آبان توسط دانشجویان مسلمان پیرو خط امام و به گروگان گرفتن کارکنان سفارت و قرار دادن شرط تسلیم شاه توسط آمریکا به ایران برای محاکمه در مقابل آزادی گروگان ها � مخالفت دولت موقت با این اقدام علی رغم پشتیبانی امام خمینی از آن � استعفای دولت موقت 

١٩٧٩ تا ١٩٨٠

آبان ١٣٥٨ تا  بهمن ١٣٥٨

شورای انقلاب

پس از استعفای دولت موقت، شورای انقلاب که تا آن زمان موضعی کلی تر از دولت داشت، رسما مشغول به اداره کشور شد � شهادت دکتر محمد مفتح � اغتشاش حزب خلق مسلمان در تبریز و سرکوب آنان

١٩٨٠ تا ١٩٨١

بهمن ١٣٥٨ تا خرداد ١٣٦٠

ابوالحسن بنی صدر

محمد علی رجایی

برگزاری انتخابات ریاست جمهوری که بنی صدر و جلال الدین فارسی رقبای اصلی آن بودند و احمد مدنی، حسن حبیبی، کاظم سامی، داریوش فروهر، صادق قطب زاده، صادق طباطبایی و محمد مکری نیز در آن حضور داشتند  � شایع شدن سخنانی مبنی بر ایرانی الاصل نبودن جلال الدین فارسی و افغانی بودن او و کناره گیری جلال الدین فارسی و رقابت حسن حبیبی با بنی صدر و سرانجام پیروزی قاطع بنی صدر در انتخابات � انتخاب رجائی به نخست وزیری به پیشنهاد حزب جمهوری اسلامی و پس از دو پیشنهاد ناپذیرفته بنی صدر(احمد خمینی و میرسلیم) � برگزاری انتخابات دوره اول مجلس در اسفند ١٣٥٨ و تشکیل مجلس در هفتم خرداد ١٣٥٩ - تعطیلی دانشگاه ها در بهار ١٣٥٩ و آغاز انقلاب فرهنگی� ناکامی آمریکا برای آزاد کردن گروگان ها با هواپیما و هلی کوپتر از راه کویر به علت وقوع طوفان شن � فوت شاه مخلوع در مصر � آغاز حمله نظامی عراق به ایران در روز ٣١ شهریور ١٣٥٩ که به هشت سال جنگ انجامید � میانجی گری الجزایر  برای حل مسئله ی گروگان ها و بالاخره آزادیشان پس از ٤٤٤ روز و تعهد آمریکا برای آزاد کردن پول های بلوکه شده ایران در بانکهای آمریکا � طرح عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور در مجلس و رای نمایندگان به آن و برکناری بنی صدر پس از عزل رسمی وی توسط امام خمینی

١٩٨١

خرداد تا مرداد ١٣٦٠

شورای ریاست جمهوری

 (محمد بهشتی، محمدعلی رجایی و اکبر هاشمی رفسنجانی)

انحلال رسمی جبهه ملی درون کشور - شهادت مصطفی چمران در جبهه� سوء قصد به جان آیت ا... خامنه ای � شهادت دکتر بهشتی رئیس قوه قضاییه و ٧٢ تن دیگر در دفتر حزب جمهوری اسلامی بر اثر انفجار بمب توسط مجاهدین خلق و جایگزینی آیت ا... موسوی اردبیلی در شورای ریاست جمهوری به جای شهید بهشتی

١٩٨١

مرداد تا شهریور ١٣٦٠

محمد علی رجائی

محمد جواد باهنر

فرار بنی صدر به همراه چند تن از سران مجاهدین خلق � انفجار بمب در ساختمان نخست وزیری توسط منافقین و شهادت رجایی و باهنر

 
 


 

 

١٩٨١

شهریور تا مهر ١٣٦٠

 

______

آیت ا... محمدرضا مهدوی کنی

 

١٩٨١ تا ١٩٨٩

١٣٦٠ تا ١٣٦٨

آیت ا... سید علی خامنه ای

میرحسین موسوی

ندادن رای اعتماد به دکتر علی اکبر ولایتی توسط مجلس که پیشنهاد شخص رئیس جمهور بود و انتخاب میرحسین موسوی به نخست وزیری � ترور آیت ا... دستغیب � ترور آیت ا... اشرفی اصفهانی � فاش شدن طرح کودتایی علیه نظام جمهوری اسلامی توسط حزب خلق مسلمان در تبریز و با حمایت آیت ا... شریعتمداری و با همکاری صادق قطب زاده که با اعتراف آیت ا... شریعتمداری به آگاهی از وجود کودتا و اعتراف سایر اعضای کودتا در تلویزیون و اعدام صادق قطب زاده پایان گرفت �  فتح خرمشهر که توسط عراقی ها اشغال شده بود در روز ٣ خرداد ١٣٦١ طی عملیات بیت المقدس � ناآرامی در کردستان � انحلال رسمی حزب توده در کشور پس از یک سلسله دستگیری سران حزب توده و اعتراف بسیاری از آنان از جمله نورالدین کیانوری، محمدعلی عمویی، احسان طبری و ناخدا ابراهیم افضلی در تلویزیون به تلاش برای براندازی � بازگشایی دانشگاه ها در آذر ١٣٦٢ � انتخابات دور دوم مجلس در ١٣٦٣ � انتخاب دوباره آیت ا... خامنه ای به ریاست جمهوری در ١٣٦٤ � قرارداد مخفیانه برای خرید اسلحه میان ایران و آمریکا و آمدن مخفیانه مک فارلین از طرف ریگان به ایران در یک هواپیمای حمل اسلحه برای رساندن پیام هایی به حکومت ایران - افشای آمدن مک فارلین به ایران توسط مقامات ایرانی بر اثر بروز اختلافاتی میان دو طرف � حمله سربازان سعودی به حجاج ایرانی در هنگام مراسم برائت از مشرکین حج سال ١٣٦٦� پایان فعالیت حزب جمهوری اسلامی � ایجاد مجمع تشخیص مصلحت نظام به فرمان امام خمینی� انتخابات سومین دوره مجلس در ١٣٦٧ � نامه امام خمینی خطاب به گورباچف و هشدار به او از فروپاشی قریب الوقوع نظام کمونیستی � حکم ارتداد و واجب القتل بودن سلمان رشدی توسط امام خمینی به خاطر نوشتن کتاب آیات شیطانی که به اسلام و پیامبر اسلام اهانت کرده بود � پرتاب موشک توسط ناوهای آمریکایی در خلیج فارس به هواپیمای مسافربری ایرانی ایرباس و کشته شدن ٢٩٧ مسافر آن � قبول قطعنامه ٥٩٨ از جانب ایران در ٢٩ تیر ١٣٦٧ که به منزله پایان جنگ بود � اجرای عملیات فروغ جاویدان توسط مجاهدین خلق که طی عملیات مرصاد که توسط نیروهای ایران انجام گرفت با تلفات بسیار سنگین شکست خوردند � ایجاد آتش بس کامل میان ایران و عراق در ٢٩ مرداد ١٣٦٧ � وفات محمد حسین بهجت تبریزی مشهور به شهریار در شهریور ١٣٦٧ - تشکیل شورای بازنگری قانون اساسی � عزل آیت ا... منتظری از قائم مقامی رهبری � فوت امام خمینی در شب ١٤ خرداد ١٣٦٨ پس از یک بیماری کوتاه مدت در سن هشتاد و هفت سالگی و مراسم تشییع جنازه وسیع و بی سابقه وی در تهران � انتخاب آیت ا... خامنه ای به عنوان رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری � برگزاری همه پرسی اصلاح قانون اساسی و رای مردم به آن و حذف مقام نخست وزیری از سیستم حکومتی کشور � ضعف نظام کمونیسیتی در زمان گورباچف و ریزش دیوار برلین و سرانجام استعفای او و قدرت گرفتن یلتسین

تاریخ میلادی

تاریخ هجری

رهبر

رئیس جمهور

رویدادها

١٩٨٩ تا ١٩٩٧

١٣٦٨ تا ١٣٧٦

آیت ا... سید علی خامنه ای

اکبر هاشمی رفسنجانی

آزادی اولین گروه از اسیران ایرانی جنگ در عراق به کشور �فروپاشی نظام کمونیستی شوروی � سفر چاوشسکو دیکتاتور رومانی به ایران که پس از بازگشت از ایران به کشورش توسط مردم سرنگون و سپس اعدام شد - تصرف کویت توسط عراق و بازپس گرفته شدن آنجا توسط آمریکا� استیضاح و برکناری ایرج فاضل وزیر بهداشت � انتخابات مجلس چهارم � انتخابت ریاست جمهوری و انتخاب شدن هاشمی رفسنجانی برای دور دوم � انتخابات مجلس پنجم

١٩٩٧ تا ٢٠٠٥

١٣٧٦ تا ١٣٨٤

سید محمد خاتمی

پیروزی خاتمی در انتخابات روز ٢ خرداد ١٣٧٦ با بیش ازبیست میلیون رای در برابر رقیب اصلی خود علی اکبر ناطق نوری و رقبای دیگر، محمد محمدی ری شهری و رضا زواره ای � استیضاح عبدالله نوری وزیر کشور توسط مجلس پنجم و برکناری او در بهار ١٣٧٧ � ترور داریوش فروهر و همسرش پروانه فروهر در آذر ١٣٧٧ و چند قتل دیگر در همان دوره که به قتل های زنجیره ای شهرت یافتند � پخش مستقیم جلسه دادگاه غلامحسین کرباسچی شهردار تهران از تلویزیون که سرانجام به پنج سال حبس و چند جریمه دیگر محکوم شد � استیضاح عطاءالله مهاجرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط مجلس در اردیبهشت ١٣٧٨ و آوردن رای اعتماد توسط مهاجرانی و باقی ماندن وی در مسئولیتش � خودکشی سعید امامی (اسلامی) در دوران بازداشت به وسیله داروی نظافت، سعید امامی از معاونین وزارت اطلاعات بود که در پرونده قتل های زنجیره ای دست داشت � توقیف روزنامه پرتیراژ سلام که صاحب امتیاز آن محمد موسوی خوینی ها بود � تظاهرات دانشجویان دانشگاه تهران که از قضیه تعطیلی روزنامه سلام شروع شد و به تدریج گسترده شد و حمله شبانه عده ای به کوی دانشگاه تهران و ضرب و شتم دانشجویان در خوابگاه ها در ١٨ تیر ١٣٧٨ � زندانی شدن عبدالله نوری وزیر سابق کشور � جنجال بر سر چاپ مقاله ای در نشریه موج که توهین به امام زمان (عج) محسوب شده بود � برگزاری انتخابات مجلس ششم و رای مردم به جناح اصلاح طلب و نزدیک تر به خاتمی � ترور سعید حجاریان از فعالان جناح اصلاح طلب توسط فردی به نام سعید عسگر و زنده ماندن سعید حجاریان � استعفای مهاجرانی وزیر ارشاد � برگزاری دادگاه و محاکمه افرادی از جمله اکبر گنجی به جرم شرکت در کنفرانسی در برلین که با نام کنفرانس برلین مشهور شد  �  سقوط هوماپیمای حامل رحمان دادمان و چند تن از نمایندگان مجلس  �  انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب دوباره خاتمی با بیش از بیست و یک میلیون رای در ١٨ خرداد ١٣٨٠ � حمله آمریکا به افغانستان و براندازی رژیم طالبان در مهر ١٣٨٠ و نشاندن حامد کرزای به عنوان رئیس دولت انتقالی افغانستان � انحلال رسمی حزب نهضت آزادی توسط حکومت � آغاز حمله آمریکا و انگلیس به عراق و براندازی رژیم صدام حسین و فتح این کشور در آخرین روز های سال ١٣٨١� اعطای جایزه صلح نوبل سال ٢٠٠٣ میلادی به شیرین عبادی � ادامه یافتن کار ساخت نیروگاه هسته ای بوشهر به کمک روسیه علی رغم مخالفت های آمریکا و و با وجود محدودتر کردن فعالیت ها � رد صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب در انتخابات دور هفتم مجلس توسط شورای نگهبان و کاهش مشارکت مردم در انتخابات  و رای آوردن گروه های متمایل به جناح محافظه کار� استعفای برخی از نمایندگان مجلس ششم در فاصله بین انتخابات مجلس هفتم و شروع به کار آن

             

 

 

1- بهنود، مسعود، از سید ضیا تا بختیار، تهران، جاویدان، ١٣٧٨

 

2- منصوری، ذبیح ا...، سرزمین جاوید، تهران، نگارستان کتاب، ١٣٨٠

 

3- دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی، تاریخ ایران و جهان (٢) سال سوم آموزش متوسطه رشته ادبیات و علوم انسانی، تهران، شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران، ١٣٨١

 

4- دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی، تاریخ سال دوم دوره راهنمایی تحصیلی، تهران، شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران، ١٣٨١

 

5- آکوریک، جیمز، رنسانس، آزیتا یاسائی، تهران، ققنوس، ١٣٨٠

 

6- ناردو، دان، امپراتوری ایران، مرتضی ثاقب فر، تهران، ققنوس، ١٣٧٩

 

7- لاجوردی، حبیب، خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی(تاریخ شفاهی ایران)، تهران، نادر، ١٣٨٢

 

8- کی، هرموز، آن حکایت ها(گفتگو و نقد هرموز کی با احسان نراقی)، تهران، جامعه ایرانیان، ١٣٨١

 

9- قوچانی، محمد، جمهوری مقدس، تهران، نقش و نگار، ١٣٨١

 

10- سرشار، هما، خاطرات شعبان جعفری، تهران، ثالث، ١٣٨١

 

 

11- Islamic Republic Of Iran Broadcasting (IRIB) website

 

12- Iranian Cultural Heritage Organization website

 

13- Qajar princely families' website

 

14- Iranian's history on this day website

 

15- Hyper History online

 

16- Kessler associate website

 

17- Family of man website

 

18- Aviny.com

 

19- Iran chamber society website

 

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

ضرورت کتوم بودن و کتمان سر چهارشنبه بیستم آبان 1388 23:28
و مولوی می گوید:
عارف بر لبش قفل است و بر دل رازها  /  لب خموش و دل، پر از آوازها
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

فنا چهارشنبه بیستم آبان 1388 23:21


فنا:

بی تردید یکی دیگر از اساسی ترین مسائل عرفان اسلامی و عرفان های اقوام و ادیان مختلف، مسئله "فنا" است. اصولاُ فرق "عارف" و "عالم" در آن است که هدف عالم، فهم حقیقت است و هدف عارف فنای در حقیقت است.

مولوی می گوید:
هیچ کس را تا نگردد او فنا /  نیست ره در بارگاه کبریا

گر چه آن وصلت بقا اندر بقا ست /  لیک در اول فنا اندر فنا ست

چیست معراج فلک؟ این"نیستی"  /  عاشقان را مذهب و دین "نیستی"

نیستی هستت کند،ای مرد راه  /  نیست شو، تا هست گردی، از اله

عارف در اثر سیر و سلوک و مجاهده، از مرز حدود و قیود شخصی گذشته به حقیقت مطلق و نا محدود واصل شده و با آن متحد گشته و سرانجام در آن فانی می گردد. فنا همان رفع تعین بنده است و در حقیقت جز تعین و "خود" بنده حجاب دیگری میان او و حضرت حق نیست که به قول حافظ:

میان عاشق و معشوق هیچ حایل نیست  /  تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

رو مجرد شو، مجرد را ببین! چهارشنبه بیستم آبان 1388 23:18
انسان از راه باطن خویش، می تواند با حقیقت واحد جهان ارتباط حضوری و شهودی داشته باشدواین وقتی میسر است که از تعلقات ظاهری رها شده باشد که:
رو مجرد شو، مجرد را ببین
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

تفاوت عارف و زاهد چهارشنبه بیستم آبان 1388 23:4

از: محمدحسین بهرامیان

ابو نصر سرِِِِِّاج طوسی (فوت378 هـ) از یحیی بن معاذ نقل می کند که:

"الزهد سیار و العارف طیار"

بدین معنی که در حرکت به سوی مطلوب عارف از زاهد تندرو تر است.

زاهد دنیا را به خاطر آخرت ترک می کند، اما عارف برای رسیدن به خدا در همین دنیا تلاش می کند.

عارف در مردم است ولی با مردم نیست: کونوا فی الناس و لا تکونوا مع الناس.

زاهد از خشم و غضب خداوند می ترسد در حالیکه صوفی به رحمت و لطف و کرم او مطمئن است.

ابن سینا در نمط نهم اشارات، در فرق عابد و زاهد و عارف، چنین می گوید:

"کسی که از سرمایه ی دنیا و خوشی های آن روی گرداند، به عنوان"زاهد" شناخته می شود و آنکه بر انجام تکالیف الهی، از قبیل روزه و نماز پردازد"عابد" است و آنکه باطن خود را به قصد تابش پایدار نور حق، از توجه به"غیر" باز دارد، به نام"عارف" خوانده می شود و گاهی بعضی از این عناوین با بعضی دیگر ترکیب می پذیرد."

مرز جدایی عارف از زاهد: تا جایی که دوری از پلیدی ها و عوامل فریب و وسوسه و پرداختن به اعمال رسمی و ظاهری مطرح باشد، قلمرو زهد و عبادت است. اما از نقطه ای که مسئله توجه باطنی انسان به جهان"غیب" و  جهان "قدس جبروت" یعنی به "باطن" جهان مطرح است، قلمرو عرفان آغاز می گردد.

از نظر ابن سینا:

"عبادت عارف، عبارت است از نوعی ریاضت دادن و پرورش همت ها و تمایلات و قوای نفس خویش، از قبیل متوهمه و متخیله، به منظور عادت دادن و آموختن آنها به پا کشیدن از آستانه ی عوامل فریب و توجه به آستان"حق" به خاطر آنکه این تمایلات و قوا، به هنگام تجلی خواهی از حق، با باطن وی همراه شوند و دست از مخالفت و تنازع بردارند تا باطن عارف، تنها برای تابش انوار حق آماده گردد و این وضع از چنان ثباتی برخوردار گردد که هر وقت بخواهد باطنش از انوار حق ، تابش پذیرد، بی مزاحمتی از جهت امیال و اقوا، که باطن وی با تمام قوا و امیال، در خط توجه و رویکرد، به درگاه قدس حق، واقع شود".

زهد عارف در حالت توجه به حق، تنزه و دامن کشیدن از ما سوای حق است به دلیل برگزیدن و برتر نهادن آن مقصود و هدف والا بر هر مقصود و هدف دیگر. و در حالت التفات از جانب حق به ماسوی، دست افشاندن به ما سوی و سر فرود نیاوردن به آنها است. به دلیل حقیر و نا چیز شمردن آنها که:

هر دو عالم را به دشمن ده، که ما را دوست بس.

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

هفت وادی سلوک چهارشنبه بیستم آبان 1388 22:58

از: محمدحسین بهرامیان

تعاریف عرفا نیز از عرفان متعدد است. زیرا عرفا در تعریف عرفان و مسائل مربوط به آن همانند توحید،فنا،عشق ومحبت،فقر، اخلاص و رضا، در مواردی موقعیت خاص مخاطب را در نظر گرفته اند_ مثلا˝در برابر جاه طلبان،بر ذم جاه تأکید کرده اند و در برابر مال دوستان،بر ذم مال . گاه با اسیران لذایذ حسی سخن داشته اند و زمانی با گرفتاران علایق خیالی و نفسانی_ لذا ممکن است در پاسخ یک سؤال بیانات گوناگونی داشته باشند.

در مواردی بر اساس موقعیت معرفتی و سلوکی خود سخن گفته اند که طبعا˝سخنان مقام رضا فرق خواهد داشت. حتی یک نفر در حال سکر چیزی می گوید که در حال صحو انکار می کند.

نکته ی دیگر اینکه عرفای دوره های اوّ لیه با اصلاحات رسمی و عناوین اساسی و فن و روش تعریف که بعدها در مراحل مختلف سیر و عرفان پدید آمد آشنایی چندانی نداشتند.

همچنین اظهارات افراد بر اساس اینکه در چه مرحله ای از مراحل سیر تکاملی تصوف قرار دارند،در همه ی زمانها مختلف خواهد بود

اینک نمونه هایی از این تعاریف:

ذوالنون مصری درباره ی صوفیان می گوید :"مردمانی که خدای را بر همه چیز بگزینند و خدای، ایشان را بر همه بگزیند"

و جنید می گوید:"تصوف صافی کردن دل است از مراجعت خلقت و مفارقت از اخلاق طبیعت و فرو میراندن صفات بشریت و دور بودن از دواعی نفسانی و فرود آمدن بر صفات روحانی و بلند شدن به علوم حقیقی و به کار داشتن آنچه اولی تر است الی الأبدو خیر خواهی به همه ی امت و وفا به جای آوردن بر حقیقت و متابعت پیغمبر کردن در شریعت. "

از ابو محمد جریری پرسیدندتصوف چیست؟ گفت:

"الدخول فی کل خلق سنّی، و الخروج عن کل خلق دنّی."

و ابئ السعید ابوالخیر تصوف را عبارت از آن می داندکه :

"آنچه در سر داری بنهی و آنچه در کف داری بدهی و آنچه بر تو آید نجهی. "


از ابن عطا پرسیدند که ابتد و انتهای تصوف چیست؟ گفت:

"ابتدایش معرفت است و انتهایش توحید. "


ابو محمد رویم گوید:"توحید حقیقی(که هدف تصوف است)آن است که فانی شوی در ولای او،از وفای خود و در وفای او از جفای خود ،تا فانی شوی کل به کل. "

سهروردی می گوید:"اقوال مشایخ _ قدس الله ارواحهم_در معنی تصوف، افزون آید بر هزار قول، که نوشتن آن دشوار باشد، اما این اختلاف در لفظ باشد و نه در معنی." و سپس می افزاید که "صوفی آن باشد که دایم سعی کند در تزکیه ی نفس و تصفیه ی دل و تجله ی روح. "

ابن سینا به عنوان یک فیلسوف مشایی، در نمط نهم اثر معروفش "الاشارات والتنبیهات" در مورد عرفان چنین می گوید: "العرفان مبتدی من تفریق،وترک،ورفض معین فی جمع،هو جمع صفات الحق للذات المریده بالصدق، منته الی الواحد،ثم وقوف". به این معنی که عرفان با جدا سازی ذات از شواغل آغاز شده و با دست افشاندن به ماسوی، ادامه یافته با دست شستن از خویش و سرانجام با فدا و فنا کردن خویش و رسیدن به مقام جمع که جمع صفات حق است برای ذاتی که با صدق ارادت همراه پیش رفته آنگاه با تخلّق به اخلاق ربوبی، رسیدن به حقیقت واحد و سپس با "وقوف" به کمال می رسد.

خواجه نصیر طوسی می گوید:

"در این مرحله همه اوست و غیر او نیست.... نه واصفی نه موصوفی، نه سالکی نه مسلوکی، نه عارفی نه معروفی و این است مقام وقوف بر آستان حق. "

اینک پس از توجه به نمونه هایی از صدها قول در تعریف تصوف، به نمونه ای از تعاریف مربوط به پس از قرن ششم، که دوران اوج انتظام تعالیم عرفانی است، توجه کنیم:

عرفان عبارت است از علم به حضرت حق سبحان از حیث اسماء و صفات و مظاهرش و علم به احوال مبدأ و معاد و به حقایق عالم و چگونگی بازگشت آن حقایق به حقیقت واحدی که همان ذات احدی حق تعالی است و معرفت طریق سلوک و مجاهده برای رها ساختن نفس از نتگناهای جزئیت و پیوستن به مبدأ خویش و اتصاف وی به نعمت اطلاق و کلیت.

این نمونه ها با هم فرق و فاصله ای دارندکه چنانکه گذشت ناشی از اختلاف حال ومقام گویندگان یا جویندگان این معارف بوده، ونیز مربوط به ادوار مختلف عرفان وسیر تکاملی آن است.

ما نخست به تعریف وتحدید عرفان پرداخته، آن گاه بر اساس اصول ومشخصات شناخته شده ی عرفان،سیر تکاملی آن را در فصل دیگر دنبال خواهیم کرد.

در تعریف وتشخیص عرفان، باید به دو جنبه توجه داشته باشیم :یکی مذهب واعمال مذهبی ودیگر فلسفه ومکاتب فکری. به این معنی که عرفا رابه لحاظی از عابدان وزاهدان دینی تشخیص دهیم واز جهت دیگر آنان را از گروه های مختلف فکری جدا سازیم.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

میهمان خانه مهمان کش روزش تاریک یکشنبه دهم آبان 1388 9:19

برف (نیما یوشیج)

زردها بی خود قرمز نشده اند
قرمزی رنگ نینداخته است
بی خودی بر دیوار.
صبح پیدا شده از آن طرف کوه "ازاکو" اما
"وازانا" پیدا نیست
گرته ی روشنی مرده ی برفی همه کارش آشوب
بر سر شیشه ی هر پنجره بگرفته قرار.
وازانا پیدا نیست
من دلم سخت گرفته است از این
میهمان خانه ی مهمان کش روزش تاریک
که به جان هم نشناخته انداخته است:
چند تن خواب آلود
چند تن نا هموار
چند تن نا هشیار.


 

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

علم اسلامی یعنی چه؟ چهارشنبه بیست و نهم مهر 1388 9:31
حجت الاسلام والمسلمین سید محمدمهدي ميرباقري

 

بنا به عقيده ي رايج ، علومي كه در دوره گسترش اسلام به خصوص در دنياي اسلام رشد كردند و احياناً ارتباطي آشكار با معارف ديني دارند به علوم اسلامي معروفند.

منتها هم آن علومي كه اسلامي ناميده اند جاي مناقشه دارد و هم آن علومي كه از دايره علوم اسلامي بيرون كرده اند احتياج به بحث و بررسي دارد من گمان ميكنم براي اسلامي بودن يك علم ، صرف ارتباط مفهومي و معرفتي كفايت نميكند بلكه اين رابطه بايد رابطه متديك و منطقي هم باشد يعني اگر يك نظامي معارفي به شيوه ي منطقي به وحي استناد داده شد ميتوان آن را اسلامي ناميد. آن هم نه اسلامي به نحو مطلق بلكه متناسب با ظرفيت فرهنگي جامعه والا استناد به دين در بستر تاريخ تكامل پذير است. از اين نظر به گمان من در بين علوم موجود كه به علوم اسلامي ناميده ميشوند بهتر است غير فقه ، مابقي را « علوم مسلمين » بناميم نه « علوم اسلامي» . حتي گمام ميكنم در تفسير قرآن هم شيوه اي منطقي براي استناد آن چه در متن تفسير به كتاب خدا استظهار ميشود نداريم و بيشتر احتمالات است. به تعبير ديگر معارفي كه حتي در علم تفسير مطرح ميشوند بيشتر معارف محتمل اند نه معارف مقنن. فقط در حوزه فقه تلاش شده معارف مقنن بشوند و فقيه معارف خود را با روش منطقي به دين مستند كند. ارتباط منطقي با معارف ديني تبيين نشده به خصوص در حوزه فلسفه و عرفان اين ها را از نظر منطقي در حوزه علم نظري و راهي دست يابي به آنها را كاوش هاي عقلاني ميدانستند. هر چند وقتي فيلسوف مسلمان دست به اين كاوش ميزده ايمان او عمليات سنجش اش را تحت تاثير قرار ميداده ولي به طور منطقي ميتوانست بين دين و آنها ارتباطي برقرار نشود.

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

مباحثی که این روزها در باب مدیریت فقهی و مدیریت علمی به میان می آید ، علی رغم اینکه می تواند بسیاری کسان را که با مباحث نظری آشنایی ندارند به بی راهه بکشاند و با توسل به شبه استدلال های عوام فریبانه ، مشهورات و مقبولات اعتباری فرهنگ رسانه ای و زبان ژور نالیستی را به جای حقیقت قالب کند، اما در عین حال از آنجا که آوردگاهی برای تقابل و تضارب آرا فراهم می آورد در ضرورت طرح آن در این روزگار تردیدی نمی توان کرد ، چرا که تا این تقابل به وجود نیاید ، حقیقت ظهور نمی یابد. عالم صحنه این تقابل و تضاد است و آنان که حقیقت را غیر از این طریق می یابند آن همه قلیلند که حکم آنان را هرگز نمی توان بر عموم اطلاق بخشید . این تقابل که در عرصه رسانه در گیر است، فی نفسه خیر است و از برکات خفیه ای است که جز اهل نظر قدر آن را نمی شناسد .

 مراد از «مدیریت فقهی » و «مدیریت علمی» چیست ؟

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

مکتب لیبرالیسم سیاسی یکشنبه بیست و ششم مهر 1388 8:49

مکتب لیبرالیسم سیاسی (برای  دانشجویان درس "سیر اندیشه های سیاسی")

از نظر اصطلاحی، لیبرالیسم در معنای وسیع و در تمامی عرصه‏ها و گونه‏های آن، فلسفه افزایش آزادی فردی در جامعه، تا حد مقدور و میسور می‏باشد. به عبارت دیگر، لیبرالیسم به مجموعه روش‏ها، نگرش‏ها، سیاست‏ها و ایدئولوژی‏هایی گفته می‏شود که عمده‏ترین هدف آن، فراهم آوردن آزادی هر چه بیشتر برای فرد است. بنیاد و شالوده این مکتب مبتنی بر فردگرایی است.

لیبرالیسم در قاموس سیاسی نظریه‌ای است که

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

کاستیها و کج رویهای رشته ی مدیریت در ایران سه شنبه بیست و یکم مهر 1388 6:21

آیا درسها و سیلابسهای درسی رشته هاي مدیریت در ایران تامین کننده ی نیازها، ویژگیها، واقعیتهای سازمانی، اجتماعی و محیطی ایران است؟ دانشجویان پس از فارغ التحصیل شدن و اشتغال در یکی از سازمانهای دولتی و خصوصی اظهار می دارند که بسیاری از درسهای دانشگاه کاربردی برای محیطهای کاری آنها ندارند. آنها معتقدند محیطهای کار در ایران مقتضیات خود را دارد و دانشگاه های ایران در طراحی درسها توجهی به این اقتضائات و واقعیتها ندارند. نکته ی دیگر کم بودن تعداد واحد درس هایی است که منجر به ایجاد و ارتقای مهارت و تواناییهای شغلی می گردد. در واقع اغلب درسهای مدیریتی در ایران صرفاً حافظه ی دانشجویان را به خود درگیر می کنند که با گذراندن امتحانات درسی و خروج از دانشگاه آن محفوظات نیز فاقد اثر می شوند. محیطهای کاری در ایران عمدتاً نیازمند دانش، مهارت و توانایی های لازم برای انجام وظایف شغلی است. دانشگاه های ایرانی در انتقال دانش تخصصی به دانشجویان از امتیازهای لازم (ولی نه کافی) برخوردار هستند ولی نسبت به ایجاد و ارتقای مهارتها و توانایی رفتاری و شغلی در دانشجویان فاقد توجه لازم می باشند.

کتابهای درسی مدیریت در دانشگاه های ایران بازتاب دهنده و انتقال دهنده ی واقعیت ها و اعمال و فرهنگ حاکم بر سازمانهای ایرانی نیستند.  مفاهیم، تئوریها و مدلها علمی هستند ولی خاستگاه آنها سازمانهای موجود در جوامع غربی است و با توجه به فقدان قابلیت تعمیم پذیری نظریه ها در علوم انسانی و کارآیی و اثربخشی آنها در قلمروهای جغرافیایی اشان نمی توان آنها را برای سازمانهای ایرانی بطور کامل کارآمد و اثربخش دانست.

دانش مدیریت ]ایرانی[ در دانشگاه های ایران با خلاء مفهوم پردازی، نظریه پردازی و مدلسازی مواجه است. پروژه های بسیاری نیز که در سازمانها و دانشگاه های کشور به اجراء درآمده اند به مدلهای مفهومی و چارچوبهای نظری منابع تخصصی خارجی و تحقیقات غربیان تکیه زده اند و لذا یافته ها، نتایج و پیشنهادهای این تحقیقات در دو حوزة عمل (اجراء) و نظر (نظریه پردازی) فاقد ارزش افزوده بوده و در چرخه های بعدی موجب افزایش بهره وری سازمانی و ملّی (در ابعاد وارده ها، فرآیندها، نتایج و پیامدها) نمی گردد. وقتی نگاهی به کتابها و مقالات مدیریتی می اندازیم، متوجه می شویم که نویسندگان (دانشگاهیان و پژوهشگران) متن های (کتاب ها و مقاله های) مدیریتی، بیشتر وقت و انرژی خود را صرف ترجمه کتاب ها و مقاله های خارجی کرده اند و متاسفانه در مجموع نمی توان در انگیزه ها و کوشش های آنان نشانی از علاقه به نظریه پردازی بومی (عناصر نظری برخاسته از قلمرو پژوهشی سازمانها و محیط ایران) مشاهده کرد.

در حال حاضر نگارنده معتقد است که با توجه به ثبات و دوام و استمرار نسبی شرایط و عوامل تاثیرگذار بر ایران هنوز می توان شاعران و ادیبان بزرگ ایرانی (از قدما مانند حافظ، مولوی، سعدی و فردوسی و از متاخرین دهخدا، هدایت، اخوان ثالث و ... ) را بهترین نظریه پردازان علوم انسانی در ایران قلمداد نمود. در خارج از حوزه ی رشته های مدیریتی کم نیستند نویسندگان و صاحب نظران ایرانی که از منابع یاد شده بیشترین کوشش ها را در جهت بهره برداری و تولید و خلق و آفرینش و ساخت مفاهیم، فرضیه ها، مدلها و نظریه پردازی خود نموده اند و در این راه به توفیق های شایانی دست یافته اند.

 

 

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

ماکیاول جمعه هفدهم مهر 1388 8:46

تاریخ (سیر) تحول مفاهیم (اندیشه): ماکیاول

(از دیدگاه دکتر سیدجواد طباطبایی)

 

ماخذ: به نقل از : وبلاگ "دیدگاه های دکتر جواد طباطبایی" به نشانی: http://gadim-va-jadid.blogfa.com 

ماکیاول

طباطبايي که در کلاس هاي اخير خود از متد «متن خواني» استفاده مي کند، در اولين قدم از توضيح تاريخ انديشه، «ماکياولي» را انتخاب کرده است. چه اينکه ماکياولي آغاز سخن تازه است و تاريخ انديشه جديد از وي آغاز مي گيرد. در واقع طباطبايي در اين کلاس ها قصد ادامه پروژه خود در باب انديشه سياسي اروپا را دارد که بعد از چاپ جدال قديم و جديد، اينک با ماکياولي قصد روايت چگونگي چيرگي جديد بر قديم و نوزايي انديشه سياسي جديد را دارد. سيدجواد طباطبايي مسلماً از توضيح و تبيين ماکياولي اهداف ديگري را نيز مدنظر خويش قرار داده است. جدا از پالايش فکر ماکياولي که نزد عوام به فريبکاري و شيطان صفتي و بي اخلاقي شهره شده است و طباطبايي قصد توضيح انديشه راستين ماکياولي و کار سترگي که وي انجام داد را با توسل به متن خود ماکياولي دارد، نمي توان از نقش ماکياولي در آگاهي زمانه و طرح انحطاط در دوران خويش و آغاز کردن يک دوران ديگر غفلت کرد که با توجه به تاريخ گرايي که در طباطبايي سراغ داريم و نيز انديشه مدرن وي، اين امر در ياري کردن وي در طرح نظريه هايش نيز موثر است. طباطبايي در تمام آثار و اقوال خويش کمر مواظبت از اين ايده را بسته است که در دوران جديد نمي توان با زبان قديم سخن گفت. نقدهاي وي به جريان روشنفکري و همچنين تاريخ معاصر و مخصوصاً مشروطه نيز از فهم همين ايده قابل دريافت است.  


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

آن چه در زیر می خوانید مطالبی از کتاب «کشف اسرار» امام خمینی است که امام آن را در 1323 یعنی دو سال پس از عزل رضاشاه در پاسخ به جزوه ای از یک وهابی منتشر کرد. آن را آوردم بجهت مشابهت زمانه ی کنونی ما با زمانه ای که امام در 1323 با آن روبرو بود. باشد که موجب عبرت ما گردد و گذشته  چراغ راه ایرانیان باشد.

آیت الله العظمی حاج سید روح الله مصطفوی، مشهور به امام خمینی (1281-1368ه. ش) (در روز شنبه 13خرداد 1368  در سن 87 سالگی در گذشت).

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

علم دینی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی یکشنبه بیست و دوم شهریور 1388 11:52

                      معرفی کتاب :  منزلت عقل در هندسه معرفت دینی                           

نویسنده: آیت الله عبدالله جوادی آملی

تحقیق و تنظیم : احمد واعظی

ویراستار: حسین شفیعی

چاپ سوم زمستان ۱۳۸۷

ناشر: اسراء www.esra.ir

ایمیل ناشر: publish_center@esraco.net

این کتاب علمی و ارزشمند در ۲۵۶ صفحه یکی از آثار و تالیفات آیت الله عبداله جوادی آملی است. این کتاب نظریه ای وحید و ایده ای متفرد است که توسط استاد فرزانه طی دو دهه اخیر به عنوان منزلت عقل در هندسه معرفت دینی مطرح شده است. این نوشتار مجموعه مباحثی است که استاد در فرصت های مناسب به خصوص روز وحدت حوزه و دانشگاه مطرح یا به صورت پیام های علمی به این دو نهاد علمی ارائه فرموده اند.

ساختار بندی کتاب:

این کتاب در دو بخش به شرح زیر آمده است:

1- بخش اول: منزلت عقل؛ این بخش شامل 4 فصل است:
فصل اول: تحلیل مفاهیم پایه
فصل دوم: شان عقل در قلمرو دین
فصل سوم: نسبت عقل و نقل در قرآن
فصل چهارم: تعارض عقل و نقل

 2 – بخش دوم: آثار و نتایج هماهنگی و همتایی عقل و نقل
فصل اول: تعارض علم و دین
فصل دوم: اسلامی کردن علوم و دانشگاه ها
فصل سوم: تاثیر همگانی عقل و نقل در قلمرو علوم اسلامی
فصل چهارم: مسئله تفکیک

در انتهای کتاب، فهرست آیات، روایات، اشعار، اعلام و کتب و منابع نیز آورده شده است. چاپ نخست کتاب در سال 1386 توسط مرکز نشر اسراء در قم منتشر شده است. 

منزلت عقل در هندسه معرفت ديني

اسلامي كردن علوم و دانشگاهها
كتاب منزلت عقل در هندسه معرفت ديني ( آيت الله جوادي آملي )
 اگر خواستيم علوم تجربي و متون درسي دانشگاهها اسلامي گردد بايد اولاً عنوان «طبيعت» برداشته شود و به جاي آن عنوان «خلقت» قرار گيرد؛ يعني اگر عالمي بحث مي‏كند كه فلان اثر در فلان ماده معدني هست يا فلان گونه گياهي چنين خواص و آثاري دارد، با تغيير عنوان ياد شده اين‏گونه مي‏انديشد و آن را تبيين مي‏كند كه اين پديده‏ها و موجودات چنين آفريده شده‏اند.

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

درگذشت حضرت آیت الله العظمی بهجت دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 10:6
بسم الله الرحمن الرحيم
انالله و انااليه راجعون

روز یک شنبه ساعت ۵/۳ بعدازظهر عالم رباني، فقيه عاليقدر و عارف روشن ضمير حضرت آيت‌الله آقاي حاج شيخ محمد تقي بهجت (قدس الله نفسه الزكيه) بعلت سکته مغزی دار فاني را وداع گفته و به جوار رحمت حق پيوستند. آن بزرگوار كه از برجستگان مراجع تقليد معاصر به شمار مي‌رفتند معلم بزرگ اخلاق و عرفان و سرچشمه فيوضات معنوي بي پايان نيز بودند. دل نوراني و مصفاي آن پارساي پرهيزگار آينه روشن و صيقل يافته الهي و كلام معطر او راهنماي انديشه و عمل رهجويان و صالحان بود.

درگذشت آن ولی خدا را به پيشگاه حضرت بقيه الله (ارواحنا فداه) و به حضرات علماي اعلام و مراجع عظام و شاگردان و ارادتمندان و مستفيضان از نفس گرم ايشان تسليت عرض مي‌كنم . بی شک آن مرد الهی در همین دنیا برزخ خود را گذرانیده و اکنون در به فیض بقاء در بهشت  سرخوش و آزاد و متنعم  و با ارواح انبیاء و حضرات معصومین همنشین است.

وعده ظهور امام زمان توسط آیت الله بهجت در حضور آیت الله خامنه ای
به نقل از آقای صالحی مسئول حوزه ۳۰۷ بسیج امام سجاد (ع) واقع در میدان خراسان تهران: ” در طی ۲ هفته گذشته، رهبر معظم انقلاب، به اتفاق من (آقای صالحی) و سردار نجات از مقربین به حضرت آقا و از محافظان عالی‌رتبه ایشان و دیگر خواص به دیدار بزرگان علی‌الخصوص حضرت آیت الله العظمی بهجت (حفظة الله) رفته بودند.

حضرت آقا در صحبت‌های خویش با آقای بهجت از ایشان خواسته بودند که صحت و سقم سخن خودشان که هم اکنون در صحبت‌های عموم مردم در گردش است، مبنی بر اینکه ظهور آنقدر نزدیک است که حتی مژده آن را به پیران هم بدهید، را جویا شوند.

حضرت آیت الله العظمی بهجت در پاسخ به درخواست ولی امر مسلمین جهان فرموده اند: ظهور آنقدر نزدیک است که شما و تمام افراد حاضر در این جمع ظهور امام زمان را خواهید دید.”"

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

انسان شناسی هندی دوشنبه بیست و هشتم بهمن 1387 14:41

 هدف نگارنده از مطالعه ی چاکراها این است که یکی دیگر از انواع "خودشناسی" شناسایی و معرفی گردد. لازم نیست انسان شناسی ما در مدلهای نیازشناختی که کتابهای رفتار سازمانی غربی معرفی می کنند متوقف شود. باید از فلسفه ی "ماکزیمایز کردن سود و فایده" و "مینی مایز کردن هزینه و زیان" که بر تئوریهای مدیریت و رفتار سازمانی غربیان حاکم است عبور کرد. برای این منظور ضروری است به مطالعه ی مدلهای انسان شناسانه ی شرق بپردازیم. در این مسیر انسان شناسی های شرقی مانند انسان شناسی عرفانی از جمله اسلامی و هندی و زرتشتی می تواند در ساخت نظریه پردازی و مدل سازی های بومی موثر واقع شوند. می توان این اقدامات در ادامه ی جنبش های پست مدرن ارزیابی کرد.

 ********************************************************************

 سه چاکرای ۱ (چاکرای ریشه) و ۲(چاکرای خارجی) و ۳ (چاکرای شبکه ی خورشیدی) چاکراهای "شخصی" و چهار چاکراهای ۴ (چاکرای قلب) و ۵ (چاکرای گلو) و ۶ (چاکرای ابرو) و ۷ (چاکرای تاج)  چاکراهای "کیهانی" هستند.

 

*******************************************************************



 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

افلاطون از منظر دکتر سید احمد فردید یکشنبه بیست و هفتم بهمن 1387 12:51

 

به نقل از:حسین محمدی نوسنده ی وبلاگ سید احمد فردید http://fardid.ir 

1. تاریخ با یک اسمی از افلاطون شروع می شود که افلاطون مظهر آن است. ص 21

2. نیست انگاری با یونان آغاز شد، با سقراط و افلاطون، ولی خودبنیاد نیست و خدا یعنی طاغوت یونانی بنیاد هر چیز است. ص 32

3. میقات هر انسان امروزی میقاتی خودبنیادانه و نیست انگارانه است، حال آنکه میقات انسان دیروزی مانند افلاطون گرچه نیست انگارانه است ولی خودبنیادانه نیست. افلاطون خدایش خدای پس فردا نبود ولیکن خود بنیاد نیز نبود. ص 37

                                                    


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

 محققان معتقدند كه وضعيت مساعد جغرافيايي و ويژگي هاي ارضي و اقليمي يونان، فقدان الهيات تحديد كننده آزادي فكر موجب پيدايش دو مقولة مهم فكر و آزادي شده است. (ورنر، 10-9 : 1382) . در آغاز ظهور انديشة يوناني، الهياتي در كار نبوده كه شرايع و اصول آن، آزادي فكر را تحديد كند. از طرفي شرايط سياسي يونان با شرايط سياسي شرق به طور كلي متفاوت بوده است. ولي با همة اينها حقيقت و آغاز و علت اصلي ظهور فكر در يونان بر همگان مجهول است. برخي معتقدند كه هيچيك از اينها چه به تنهايي و چه جمعاً نشان دهندة انگيزة زايش فكر در يونان نيستد. هر منشأ و آغازي در پردة اسرار است. آن چه روشن است اين است كه اين شكوفايي و زايش در يونان رخ داده است. در يونان بود كه شعور انسان به وجود خويش پي برد و خود را باز شناخت و سپس جهان را همگوهر خود ساخت. علم با كيفيت مستقل از حالات و شرايط خاص و به اين نحو كاملاً تعقلي محض به اين سبب در يونان پديد آمد كه انديشة انساني براي نخستين بار در يونان جلوه گاه آزادي فكر شد. در حالي كه بر اساس شواهد و مدارك "دانش مشرق زمين چيزي جز مجموعه اي از دستورالعملها نبوده است" (ورنر، 10 : 1382) . در سنگنبشته ها و پاپيروسها و ديگر مدارك باقي مانده از مشرق زمين خبري از غور عقل محض ديده نمي شود. البته هيچ كس منكر فرزانگي و حكمت باطني مشرق زمين نيست. اما معرفت و علم شهودي و اشراقي مشرق را اعتنايي به تاثير و مصالح و نتيجة عملي نيست.

                                                      View Full Size Image

در حال كه آريستوكزن شاگرد ارسطو در رسالة رياضيات خود مي گويد كه فيثاغورث نخستين كسي بود كه علم رياضي را در جايگاهي فوق نيازمنديهاي زندگي روزمره نشاند و قضية هندسي معروف خود (قضية فيثاغورث) را به اثبات رساند و هندسه را در زمرة علوم عقلي درآورد.  افلاطون نيز در كتاب "جمهور" روحية يوناني را "دانش پرست" و روحية مصريان و فنيقيان را "سودپرست" خوانده است. ماخذ: شارل ورنر (1382)، حكمت يونان، ترجمة بزرگ نادر زاده، تهران، انتشارات علمي فرهنگي


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

ماهیت دانش و فلسفه تحقیق دوشنبه بیست و یکم بهمن 1387 22:33
 

 این نوشته شامل شرح کوتاهي از روش علمي است همراه بامروري  مختصربه مباحثي پيرامون  پژوهش که درآن رويکرد اثبات گرايي به چالش گرفته شد . دراين فصل  فلسفه هاي مطرح شده  با جزئيات بيشتري مورد بررسي قرار گرفته اند . براي شروع  ، صفات  اثبات گرايي پژوهش علمي ،  بادقت کامل موشکافي شده اند تا نقاط  قوت ومحدوديت هاي آن آشکار  شوند . پرسش هاي صريح از فرضيات جريان اصلي روش علمي كه در دهه 60 ميلادي توسط نسبي گرايان مطرح گرديدند و پس از آن اجزايي ضد روش مورد بحث  وبررسي قرار گرفته اند . بحث با آزمون مختصر  معرفت شناسي تفسيري[1] ادامه يافته است ، با گرفتن فاصله از مباحث ضد اثبات گرايي ، رويکردهاي گزينشي   ارائه شده اند .


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

بسمه تعالی

 

  1. جلسه اول و دوم : تئوری چیست؟ اهمیت تئوریها در تئوری پردازی - منابع: 1- فصل یکم از کتاب: رابرت دنهارت، تئوریهای سازمان دولتی، ترجمه ی الوانی و دانائی فرد، تهران، صفار،1380 2-فصلهای اول و دوم از کتاب: داود مدنی، مقدمه ای بر تئوریهای سازمان و مدیریت، تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور

  2. جلسه سوم: قانونهای فراگیر در علم (موافقان و مخالفان): منابع: 1- فصل سوم از کتاب: داود مدنی، مقدمه ای بر تئوریهای سازمان و مدیریت، تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور 2- عبدالکریم سروش، علم چیست؟ فلسفه چیست؟، تهران، موسسه فرهنگی صراط،1384 3- صفحات 141-15 و 336- 321 از کتاب: عبدالکریم سروش، علم شناسی فلسفی یا گفتارهائی در فلسفه علوم تجربی، تهران، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372

  3. جلسه چهارم: مهندسی تیلور و تبیین مکانیکی سازمان (خاستگاه و پارادایم حاکم بر اندیشه تیلور): 1- فصل یکم از کتاب سید مهدی الوانی، حسن دانائی فرد، گفتارهائی در فلسفه تئوریهای سازمان دولتی، تهران، صفار، 1380 تحقیق: آیا تئوری سازی خارج از سلطه پارادیمهای عصری ممکن است؟ آشنائی با فلسفه ی علم و پارادایم عصر کلاسیکها: هانس رایشنباخ، پیدایش فلسفه ی علمی، ترجمه موسی اکرمی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1371 2-ادوین آرتور برت، مبادی مابعدالطبیعی علوم نوین، ترجمه عبدالکریم سروش، تهران ، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1369

  4. جلسه پنجم تا نهم: ریخت شناسی (تیپولوژی) سازمان: آشنائی با دسته بندی مکاتب مدیریت. منبع: ریچارد اسکات، سازمان: سیستمهای عقلائی، طبیعی و باز، حسن میرزائی اهرنجانی و فلورا سلطانی تیرانی، تهران، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 1374.

  5. جلسه دهم تا یازدهم: سازمان و بورورکراسی: منابع: 1- نیکوس موزلیس، سازمان و بورورکراسی(تجزیه و تحلیلی از تئوریهای نوین)، ترجمه حسن میرزائی اهرنجانی و تدینی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1385 2- فصل چهارم از کتاب: رابرت دنهارت، تئوریهای سازمان دولتی، ترجمه ی الوانی و دانائی فرد، تهران، صفار،1380 3- انسان عقلائی (از ص 24 تا ص 54 ) کتاب: سید مهدی الوانی، حسن دانائی فرد، گفتارهائی در فلسفه تئوریهای سازمان دولتی، تهران، صفار، 1380

  6. جلسه دوازدهم: تئوری پست مدرن سازمان: سازمان های پیچیده و نظریه ی آشوب: منبع: 1- آشوب : منبع: ضیاءالدین سردار، آشوب (Chaos) َ، ترجمه آرام قریب، تهران، شیرازه، 1379 و نیز مقاله نظو در بی نظمی دکتر الوانی، 2- پدیدار شناسی و مطالعات سازمانی منبع: فصل دهم از کتاب: سید مهدی الوانی، حسن دانائی فرد، گفتارهائی در فلسفه تئوریهای سازمان دولتی، تهران، صفار، 1380

  7. جلسه سیزدهم: مدیریت کیفیت : توسعه ی تاریخی منبع: کتاب فقیهی و رجب بیگی

  8. جلسه چهاردهم: مدل تعالی سازمانی (EFQM): رشد و ارتقای سطوح سازمان در همه ابعاد، کسب رضایت کلیه ذینفعان، ایجاد تعادل بین خواسته ها و انتظارات کلیه ذینفعان ، تضمین موفقیت سازمان در بلندمدت: منبع: جان اس اکلند، تعالی سازمانی فراگیر(دستیابی به عملکرد کلاس جهانی)، ترجمه محسن الوندی، تهران، رسا ، 1384

  9. جلسه پانزدهم: روش شناسی های سنجش رضایت مشتری، مدیریت عملکرد، سازمانهای یادگیرنده، و مهندسی مجدد سازمان.

  10. جلسه شانزدهم: سازمان و ارزشها: جایگاه ارزش و رفتار در تئوریهای مدیریت: منابع: 1- فصلهای چهارم و پنجم و ششم از کتاب: سید مهدی الوانی، حسن دانائی فرد، گفتارهائی در فلسفه تئوریهای سازمان دولتی، تهران، صفار، 1380 2- آیا ارزشهای موجود و جاری در حیات سازمانی حقایق خارجی اند یا اعتباریات ذهنی؟ نگاهی به آرای موافقان و مخالفان.

  11. جلسه هفدهم: مدیریت ایرانی: تاملاتی در مقولات سازمان و معنویت، دین و سازمان، ایدئولوژی و سازمان، عدالت، آزادی و سازمان و نحوه ی حکومت انبیا در قرآن (دیوان- سالاری سلیمان و یوسف، داود، ذوالقرنین، موسی، مدیریت کلماتی، و ...).

                                                               


 

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

کل یوم هو فی شان دوشنبه هفتم بهمن 1387 15:24

تو گویی ساختار هستی چنین است که به هر صدا و ندا و نگاهی پاسخ می دهد. هیچ کس نومید رانده نمی شود. هستی هزار لایه است. حتا برای هر بار هم که به سراغ لایه ای مانند لایه ی الف بروی ُ لایه ی الف دیگر الف نیست و الف ۲ است و اگر برای بار دیگر بروی الف ۳ شده است و الخ. هیچ رویداد تکراری ای در نظام عالم به چشم نمی خورد. حتا تجارب عارفان هم و دیالوگ حضرات و کلمات غیبی هم با آنها یکسان نیست. هیچ چیز همانی نیست که در نوبت قبل دیده شده است. حرکت جوهری ملاصدرا همین امر است . او بزرگترین کشف را کرد. خدا نیز با همه هستی اش هر آن در خلقی دیگر و خلقتی دیگر است.

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

نفی تجربه نبوی چهارشنبه دوم بهمن 1387 13:35

نام نویسنده: مسعود رضائي - چهارشنبه ۲۲ اسفند ۱۳۸۶ -

به نقل از: http://www.irhistory.com

اخیراْ دکتر سروش طی مصاحبه ای با "میشل هوبینک" روزنامه نگار هلندی اعلام کرده که قرآن کلام محمد است. مسعود رضایی ضمن نقد کامل بر سخنان سروش در این نوشته می گوید بابا بی چاره ابولهب هم همین رو می گفت. و چیزی جز این نمی گفت. باید دعا کرد دانشمندان ما از سر "بغی" یعنی طغیان و تفرعن عاقبت بخیر شوند و عاقبت ابو لهب را پیدا نکنند. خوانندگان را دعوت به خواندن مطلب طولانی مسعود رضایی می کنم.

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

چالش‌ها و موانع سنت و مدرنيته در ايران شنبه بیست و هشتم دی 1387 12:14

چالش‌ها و موانع سنت و مدرنيته در ايران در گفت‌وگو با دكتر سالار كسرايي استاد دانشگاه
چالش‌هاي صدساله ايرانيان

به نقل از: http://www.donya-e-eqtesad.com

عليرضا كياني- مجيد يوسفي
«از شهرت و فتوحات قشون فرانسه دانستم كه رشادت قشون روسيه در برابر آن هيچ است مع‌الوصف تمام قواي مرا يك مشت اروپايي سرگرم داشته مانع پيشرفت كار من مي‌شوند. نمي‌دانم كه اين قدرتي كه شما اروپايي‌ها را بر ما مسلط كرده چيست؟ و موجب ضعف ما و ترقي شما چه؟ شما در قشون جنگيدن و فتح كردن و به كار بردن تمام قواي عقليه متبحريد و حال آنكه ما در جهل و شغب غوطه‌ور و به ندرت آتيه را در نظر مي‌گيريم.» اين سخنان را عباس‌ميرزا وليعهد قاجاري و فرمانده قشون ايران، خطاب به «ژوبر» نماينده دولت فرانسه و در بحبوحه شكست‌هاي خفت‌بار ايران از روسيه مي‌گويد. سخناني كه بعد از گذشت نزديك به 200 سال هنوز كه هنوز است تازه مي‌نمايد. در واقع «حيرت» كه در سخنان عباس ميرزا موج مي‌زند،


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

(سخنرانی در کرمان )

به نقل از: http://www.fakouhi.com

sokhanrani-sonat va modernite - kerman.jpg

بحث سنت و مدرنیته از بحث هایی است که به بیشترین میزان در ایران تکرار شده است. نه تنها در طول سالهای اخیر ، بلکه شاید بتوان گفت با تغییر نام ، استدلال ها و رویکردهای مساله ، کمابیش صد سال است که در ایران رواج داشته. یعنی حداقل از دوران مشروطه تا امروز ، ایرانی ها درباره سنت و مدرنیته جدل  می کنند. البته پیش از این بیشتر از به «مدرنیته»  تجدد می گفتند( واژه ای که هنوز هم گروهی بر آن اصرار دارند) اما امروز بیشتر از «مدرنیته» سخن به میان می آید. اما  بحثی که من امروز مایلم مطرح کنم ، بیشتر به آسیب شناسی گفتمان و جدلی که بر سر  سنت و مدرنیته وجود داشته بر می گردد، بدون آنکه خواسته باشم در این فرصت کوتاه به نقد نظرات بپردازم و بیشتر با تاکید بر فرایندهای اجتاعی که این نظرات در بستر آنها طرح می شوند.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

     

 کاظم علمداری، جامعه شناس :Sample Image

 برای توسعه و رشد اقتصادی نسخه ایرانی و وطنی وجود ندارد. توسعه تعریف مشخص و جهانی دارد و عوامل آن نیز جهانی و با شاخص های اقتصادی و اجتماعی سنجیده می شود. مدرنیزم ایرانی، مانند دمکراسی ایرانی یا حقوق بشر اسلامی  پدیده ساختگی و من درآوردی است که موجودیت خارجی ندارد. 

به نقل از: http://sociologyofiran.com
ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

عاملین مدرنیته در ایران شنبه بیست و هشتم دی 1387 12:3
 

نوشته ی مهدی علاقبند به نقل از مجله ی اینترنتی فصل نو : http://www.fasleno.com

معنای مدرنیته چیست ؟ عصر مدرن از چه زمانی آغاز شد ؟ آیا عصر حاضر ، عصر مدرنیته است و ما انسانهای مدرنی می باشیم ؟ این پرسشها ذهن بسیاری از متفکران اجتماعی بالاخص جامعه شناسان را به مشغول کرده است . باید این را در نظر گرفت که علم جامعه شناسی پدیده ایی است برای تفسیر جهان قرن 19 که به سمت صنعتی شدن و فردگرایی و حکومتهای دموکراتیک حرکت می کند . و این معماران فقط خوب می دیدند و در عالم انتزاع مدل سازی می نمودند که همچون تاریخ نویسان با آن تفاوت که مزد بگیر قدرتمندان نبودند و لی دارای یک متدلوژی و هستی شناسی منظم بودند . در هر صورت گویند که علم زمانی پدید آمد که ان واقعه رخ داد و بشر دانا اگر هم از واقعه ایی سخن رانده بر اساس داده های ناقصی است که فقط می خواهد پیش بینی کنند و اجتماعی انسانی را هوشیار نمایند که برای جلوگیری از آن واقعه خطرناک پادزهری براساس دستور العملی تجربی و عینی و براساس معرفت شناختی آن جامعه اجرا نمایند . به هر صورت باید در علم جامعه شناسی  ماکس وبر  ، کارل مارکس و امیل دورکیم را نظریه پردازان مدرنیته بدانیم .


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

مثالهایی در باره ی اسطوره ها: چهارشنبه بیست و پنجم دی 1387 12:28
عزیزی بنام صمد (صمد بارانی؟) در پست قبلی نوشته است:

سلام آقای دکتر
وقت بخیر
می خواستم بدونم که چه ارتباطی می تونه بین آرمانهای مشترک و اسطوره باشه. آیا این آرمانها هستند که اسطوره می سازند یا آرمانها از اسطوره ها نشات می گیرند.؟

***********************************************************

و اما آن چه که در زیر آمده پاسخ سوال ایشان است:

البته امروزه وقتی لفظ و واژه ی "اسطوره" استخدام می کنند و به کار می برند ،  منظورشان تصویرهای ذهنی ای است که مصداق خارجی ندارند و لذا چون فاقد عینیت خارجی اند ، غیر علمی نیز قلمداد می گردند.در حالی که من معتقدم همه ی آن چیزهایی که امروزه اسطوره و غیر علمی خوانده می شود ، در آغاز غیر عینی و لذا غیر علمی نبوده اند و بلکه عینیت و مصداق خارجی داشته اند. در این جا خوش دارم مثال هایی از آنها را مطرح کنم تا خاطرات ازلی اتان را قلقلک داده باشم. مثالهایی که عقلانیت ابزاری و علم تجربی و روشمند معاصر بر آنها نام "اسطوره" می نهد و جالب این که بنا بر گفته ی قرآن کریم معاصران محمد مصطفی صلوات الله علیه و آله نیز آنها را "اساطیر الاولین"  می خواندند:

وجود کسی بنام خدا، وجود نشآت یا جهان های متعدد پیش از خلقت و پس از مرگ، داستان خلقت عوالم، قصه ی خلقت آدم و حوا، 30 متر بودن قامت آدم، عمر نوح، کشتی ساختن نوح و از هر جانداری زوجی را در کشتی گرد آوردن، داستان پیرزن و تنورش که در طوفان نوح سیل به زمین او و تنورش صدمه ای نزد، داستان زنده ماندن موسی پس از تولد او، داستان شکافته شدن دریا با عصای موسی، قضیه ی دیالوگ مستقیم و تکلم خدا با انسان هایی مانند انبیاء و اولیاء، سخن گفتن موسی با آتش در کوه طور، نزول وحی بر موسی در طور به صورت الواح، داستان نزول وحی الهی، داستان وجود جبرییل و میکائیل و اسرافیل و عزراییل و دیگر فرشتگان، قصه ی وجود موجوداتی به نام جن یا به تعبیر پارسی زبانان دیو که در قرآن به دفعات از آنها یاد شده و حکایت حکومت دیوان یا همان اصطلاح"دیوانسالاری" در پیش از خلقت آدم و در عهد سلیمان نبی ، داستان تبدیل شدن عصای موسی به اژدها و یدبیضای موسی، داستان عمر جاودانه یافتن خضر، و داستان راه رفتن موسی و خضر بر روی آب، حکایت ذوالقرنین و سفرهای طی الارضی و دیگر قدرتها و تواناییهایش، داستان فرزند دار شدن زکریای نبی و همسرش در سن پیری، حکایت حاضر شدن روح خدا به صورت مردی جوان بر مریم و باردار شدن حضرت مریم بی آنکه با مردی نزدیکی جسمی کرده باشد، داستان سخن گفتن عیسی در زمان نوزادیش، داستانهای متعدد از شفا دادن های عیسی گوژپشت و نابینا و پیس و جزامی را و مرده زنده کردن و خبر از غیب آوردن او، داستان بر روی آب راه رفتن عیسی و همراهانش، قصۀ نمردن عیسی علیه السلام و بازگشت او در آخر الزمان، قصۀ زندگی چهل روزۀ یونس در شکم ماهی، بازگشت زیبایی زلیخا در زمان پیری او، قصۀ تحقق خارجی یافتن و "حُکم" بودن سخنان یوسف پیغمبر، قصۀ "حکومت و مدیریت برزخی" حضرت سلیمان که در این نوع از مدیریت و حکمرانی از قوای" اثیری" و برزخی (مانند: بکار گرفتن دیوان (جن ها) و بادها و  سخن گفتن او با حیوانات) استفاده می کرده است. شق القمر کردن پیامبر ، یا حکایت سخن گفتن و حرکت کردن درخت به خواست محمد (ص) که حکایت آن را در نهج البلاغه از زبان امیرالمومنین آمده است، قصۀ تولد علی علیه السلام و شکافته شدن دیوار کعبه، قصۀ در خیبر کندن و دیگر دلاوریها و پهلوانی ها و شکست ناپذیر بودن و عدالت زبانزد او ، داستان تولد و غیبت و زنده بودن امام دوازدهم شیعیان و قائم آل محمد حضرت مهدی موعود و ظهور او در آخرالزمان و مثالهای فراوان دیگر که امروزه جملگی به غلط اسطوره گفته می شوند.

 

 

Cain and Abel

Noah's Ark - Christian Fun, Laughter, Comedy

Noah's Ark Art Print by Edward Hicks

  

 

 The Finding of Moses 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

میان غایب ما و غایب آنان را شباهتی هست!!!

شق القمر توسط محمد مصطفی صلی الله علیه و آله

The image “http://www.aulia-e-hind.com/images/MoonSplit2.jpg” cannot be displayed, because it contains errors.

 

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

اسطوره چيست؟ دوشنبه بیست و سوم دی 1387 9:46
هوسرل مي‏گويد: اسطوره،سرچشمۀ الهام يك گروه،يك قوم يا يك جامعۀ مخفي است. اسطوره، وجود آنها را توجيه و بقاي آنان را تضمين مي‏كند. اسطوره، نوعي نظامي(ميليتاري) كردن تخيل يا ايمان كور است.اسطوره،نيروي خلاق،حياتي، پراگماتيك وفعالي است كه مستقيماً از عميق ترين«انگيزه هاي» انسان سرچشمه مي‏گيرد، اما اسطوره به «گروه هاي» انساني تعلق دارد نه به فرد منفرد. از اين رو پذيرش مرجعیت تصاويري كه اسطوره ارائه مي‏دهد اجباري است و گروه بدان تصاوير ايمان دارد و براي تحقق آنها جان بر كف مي‏رزمد. بقاي اسطوره و استمرار آن مستلزم اعمال مخربي است كه هدفشان نه انعكاس واقعيت بلكه عمل كردن بر آن و تغيير دادنش است. اسطوره، يك كليت است،تصويري است كه بايد آن را به منزله يك كل در نظر گرفت و نمي‏توان آن را به اجزاي سازنده اش تجزيه كرد. اما هنگامي‏كه اسطوره، مرجعيت خود را از دست بدهد به موضوعي براي حظّ زيبايي شناختي مبدل مي‏شود. href="http://www.cheragheazadi.org/content/view/424/1/">http://www.cheragheazadi.org/
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |

بر بد کنندگانتان دعا کنید! یکشنبه پانزدهم دی 1387 7:6

آن یکی واعظ چو بر تخت می نشست / قاطعان راه را داعی شدی

دست بر می داشت یا رب رحم دان / بر بدان و مفسدان و طاغیان

می نکردی او دعا بر اصفیا / می نکردی جز خبیثان را دعا

مرورا گفتند : "کین معهود نیست / دعوت اهل ضلالت جود نیست"

گفت نیکوئی ازین ها دیده ام / من دعاشان زین سبب بگزیده ام

خبث و ظلم و جور چندان ساختند / که مرا از شر به خیر انداختند

هر گهی که رو به دنیا کردمی / من ز ایشان زخم و ضربت خوردمی

چون سبب ساز صلاح من شدند / پس دعاشان بر منست، ای هوشمند

در حقیقت هر عدو داروی توست / کیمیا و نافع و دلجوی توست

که ازو اندر گریزی در خلا / استقامت جوئی از لطف خدا

در حقیقت دوستانت دشمنند / که ز حضرت دور و مشغولت کنند

وقتی در مثنوی با این شعر مولانا روبرو شدم، گویا حکایت حال خویش در او یافتم و چندین بار با صدای بلند گفتم الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر ، همین است ! او کاملاً درست سروده! او بسیار صحیح گفته است. این بود که فهمیدم  هر کس نمی تواند به مثنوی معنوی ورود کند و آن را درک و فهم کند. برای درک مظروف باید ظرف وجودی هر کس آماده و پذیرا شده باشد. باید تجربه ی وجودی و عینی و محسوس و مشترک رخ داده باشد تا بتوان معانی اشعار حکمی و انسی و عرفانی را فهمید. مثلاً در همین شعر بالا تا شما از خودی و غیر جور و ستم و زخم و صدمه ندیده باشید و ضربه نخورده باشید و به انزوا و انقطاع از خلق نیفتاده باشید، و از خلق خدا ترسان و رمیده نشده باشید، محال ممکن است که منطق شعر جناب مولوی را فهم کنید. بعد شخصی که آن حال را تجربه کرده در گذار زمان و در همان خلوت گزیدگی حالتها بر او می گذرد، حالاتی که بر نادر افرادی از عرفا رخ می دهد، به یکباره می گوید خدا پدر همه ی آن کسانی را بیامرزد که باعث و بانی و سبب ساز این رمیدگی و گوشه گیری و فاصله از خلق و دنیا شدند. فتامل!

نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |





نويسنده: محسن آلوستاني مفرد


    ويتگنشتاين (1) را مي توان فيلسوفي براي تمام اعصار ناميد. او يکي از مهم ترين فيلسوفان قرن بيستم است که تفکرش در ساحات مختلف فلسفه و نيز ديگر دانش ها اثرگذار بوده است. رگه هاي انديشه او در فلسفه ذهن (2)؛ به ويژه مباحث رفتارگروي منطقي - فلسفي (3)، فلسفه زبان (4)؛ به ويژه مباحث مربوط به زبان طبيعي (5)، زبان صوري (6)، نظريات مربوط به معنا (7)، بازيهاي زباني (8)، زبان خصوصي (9)، معرفت شناسي (10)؛ به ويژه نظريات مربوط به ادراک (11)، توجيه معرفت شناختي (12)، کل گرايي ذهن (13)، فلسفه دين (14)؛ به ويژه نظريات مربوط به معناداري گزاره هاي ديني و توجيه معرفت شناختي باورهاي ديني مشهود است. آنچه که در اين نوشتار براي ما داراي اهميت است و نقطه مرکز بحث ما را تشکيل مي دهد، ديدگاه ويتگنشتاين در باب ايمان گروي است.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط B.R.M  | لینک ثابت |